ADPU BDU-NUN 105 İLLIYİNƏ HƏSR OLUNMUŞ BEYNƏLXALQ ELMİ KONFRANSDA TƏMSİL OLUNMUŞDUR

Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) 105, Biologiya fakültəsinin 90 illik yubileylərinə həsr olunmuş “Biologiyada nailiyyətlər və çağırışlar” mövzusunda XII Beynəlxalq elmi konfransın açılış mərasimi keçirilmişdir.

Mərasimdə Dövlət himni səsləndirilib, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və torpaqlarımızın azadlığı uğrunda həlak olan şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilmişdir.

Giriş sözü ilə çıxış edən BDU-nun elm və innovasiyalar üzrə prorektoru Hüseyn Məmmədov 2024-cü ilin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” elan olunduğunu xatırladaraq, yaşıl dünya, yaşıl inkişaf və yaşıl enerji məsələlərinin dövrümüzün ən aktual problemləri olduğunu bildirmişdir.

Beynəlxalq konfransın əsas məqsədi biologiya sahəsində müasir nəzəri və praktiki nailiyyətləri müzakirə etmək üçün platforma yaratmaq, sağlam gələcək naminə bioloji elmlərin inkişafına dair yeni ideyaların formalaşdırılması və multidissiplinar əməkdaşlığın təşviqi olmuşdur.

Açılış mərasimində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru filologiya elmləri doktoru, professor Mahirə xanım Hüseynova, Kimya və Biologiya fakültəsinin dekanı, dosent Reyhan Ağayeva Biologiya və onun tədrisi texnologiyası kafedrasının müdiri dosent Anaxanım Yusifova, dekan müavini, b.ü.f.d. Bəsti Qoşun qızı Əsədova və müəllimi, b.ü.f.d. Qumru Balaxanova qonaq qismində iştirak etmişlər.

ADPU-nun müəllimi, b.ü.f.d. Qumru Balaxanova bölmə iclasındakı elmi məruzəsində çıxış edərək bildirmişdir ki, dünya son illərdə ciddi ekoloji problemlərlə üzləşib. Artan iqlim dəyişikliyi, təbii resursların sürətlə tükənməsi, ekosistemlərin pozulması və sosial ədalətsizliklər planetin gələcəyini təhdid edir. Bu problemlərə qarşı müsbət bir yanaşma olaraq «Yaşıl Seçim» anlayışı ortaya çıxır. Bu yanaşma, ekoloji, sosial və iqtisadi davamlılığı birləşdirərək daha yaxşı bir gələcək qurmağı hədəfləyir. «Yaşıl Seçim» insanların istehlak vərdişlərini dəyişdirməyə və daha məsuliyyətli ekoloji davranışlar sərgiləməyə təşviq edir. Bu yanaşma, yalnız ətraf mühitin qorunmasını təmin etməklə kifayətlənmir, həm də cəmiyyətin sosial bərabərliyini və iqtisadi inkişafını gözləyir. Bu tədqiqatın məqsədi, insanların istehlak vərdişlərini ekoloji baxımdan yenidən qiymətləndirməsinin və daha davamlı istehlak modellərinə keçid etməsinin vacibliyini vurğulamaqdır. Ekoloji ayaq izi anlayışını izah etmək, onun əhəmiyyətini göstərmək və bu izləri azaltmaq üçün tətbiq oluna biləcək metodları araşdırmaq əsas məqsəd təşkil edir. Tədqiqatda ekoloji ayaq izinin, insanların istehlak etdiyi məhsul və xidmətlərin istehsalından və istifadəsindən yaranan təbii resursları necə təmsil etdiyi təhlil ediləcəkdir.

Bu yolla, fərdi və kollektiv səviyyədə daha ekoloji cəhətdən məsuliyyətli davranışların təşviq edilməsi və qlobal istiləşmə ilə mübarizədə müsbət dəyişikliklərin həyata keçirilməsi məqsəd qoyulmuşdur. Ekoloji ayaq izini ölçmək və təhlil etmək üçün müxtəlif yeni yanaşmalar və metodlar inkişaf etdirilmişdir. Bu yanaşmalar arasında dijital alətlər, böyük verilər (big data) ilə ekoloji təsirlərin qiymətləndirilməsi, eko-sertifikat sistemləri və təhsil proqramları yer alır. Dijital alətlər, mobil tətbiqlər və veb-platformalar vasitəsilə istifadəçilərin istehlak vərdişlərini izləməsinə imkan tanıyır. Bu vasitələr, ekoloji təsirlərin daha dəqiq ölçülməsini təmin edir və insanları daha ekoloji seçimlər etməyə təşviq edir. Eko-sertifikatlar, davamlı məhsul istehsalını təşviq edir, həmçinin təhsil proqramları vasitəsilə ekoloji şüurun artırılması məqsəd güdür. Ekoloji ayaq izi, insanların gündəlik həyatlarında etdikləri seçimlərin ekosistemlərə olan təsirini ölçən bir göstəricidir. Məsələn, qida istehlakı, su və enerji istifadəçisi olmaq, insanların ekoloji ayaq izini artırır. Hər bir məhsul istehlakı, təbii resursların istifadə olunmasını artırır və nəticədə daha çox tullantı meydana gəlir. Bu da ekosistemlərdə bioloji müxtəlifliyin azalmasına, təbii mühitlərin pozulmasına və qlobal istiləşmənin artmasına səbəb olur. Ekoloji ayaq izini azaltmaq üçün atılacaq addımlar həm fərdi, həm də kollektiv səviyyədə həyata keçirilməlidir.

Fərdi səviyyədə təkrar istifadə edilə bilən məhsulların seçilməsi, tullantıların azaldılması və enerji səmərəliliyini artırmaq kimi kiçik, amma təsirli addımlar atıla bilər. Eyni zamanda, yenilənə bilən enerji mənbələrinə keçid və daha ekoloji təmiz istehsal üsullarının təşviq edilməsi də əhəmiyyətli addımlardır. Hökumətlərin bu sahədə tətbiq etdiyi tənzimləyici qanunlar və təşviqedici siyasətlər, ekoloji ayaq izinin azaldılmasına kömək edəcək. Ekoloji ayaq izi anlayışı, insanların təbiətə olan təsirlərini anlamağa və bu təsirləri azaltmağa kömək edən vacib bir alətdir. Hər bir insanın gündəlik həyatındakı qərarları və davranışları, ekosistemlərə təsir edir. Bu səbəbdən, insanların ekoloji məsuliyyətlərini dərk etməsi və həyatlarını daha davamlı və ekoloji cəhətdən dost şəkildə formalaşdırması olduqca vacibdir. Gələcəkdə daha yaşıl və sağlam bir dünya qurmaq üçün hər birimiz öz ekoloji ayaq izimizi azaltmaq istiqamətində dəyişikliklər etməliyik. Bu, yalnız bizim üçün deyil, bütün canlılar və gələcək nəsillər üçün əhəmiyyətlidir. Ekoloji davamlılıq, həm fərdi, həm də kollektiv səviyyədə həyata keçirilə biləcək addımlarla mümkündür. Ekoloji problemlərlə mübarizə aparmaq və planetin gələcəyini qorumaq üçün insanlar istehlak vərdişlərini dəyişdirməlidir. Daha az istehlak etmək, təkrar istifadə edilə bilən məhsullar seçmək, enerji səmərəli alternativlərə yönəlmək və yerli, mövsümi qidaları seçmək ekoloji ayaq izini azaltmağa kömək edir. Eyni zamanda, təmiz enerji mənbələrinə yönəlmək və ekoloji təmiz istehsal üsullarını dəstəkləmək vacibdir. Cəmiyyətin ekoloji məsələlərə diqqətini artırmaq üçün maarifləndirmə və təhsil proqramları daha geniş şəkildə həyata keçirilməlidir. Beləliklə, hər bir fərd öz ekoloji ayaq izini azaldaraq, daha yaşıl və davamlı bir həyat tərzi sürə bilər.