{"id":759,"date":"2024-08-12T17:55:30","date_gmt":"2024-08-12T13:55:30","guid":{"rendered":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=759"},"modified":"2024-08-12T20:56:47","modified_gmt":"2024-08-12T16:56:47","slug":"menevi-exlaqi-terbiyenin-incesenetde-tezahuru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=759","title":{"rendered":"M\u018fN\u018fV\u0130-\u018fXLAQ\u0130 T\u018fRB\u0130Y\u018fN\u0130N \u0130NC\u018fS\u018fN\u018fTD\u018f T\u018fZAH\u00dcR\u00dc"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:15% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"690\" height=\"690\" src=\"https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/ilaha_ahmadova.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-760 size-full\" srcset=\"https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/ilaha_ahmadova.png 690w, https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/ilaha_ahmadova-300x300.png 300w, https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/ilaha_ahmadova-150x150.png 150w, https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/ilaha_ahmadova-120x120.png 120w, https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/ilaha_ahmadova-50x50.png 50w\" sizes=\"auto, (max-width: 690px) 100vw, 690px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p><strong>\u0130lah\u0259 \u018fHM\u018fDOVA<\/strong><br><strong><br><\/strong><em>Quba rayonu Kamran P\u0259nahov ad\u0131na\u00a0D\u0259ll\u0259kli k\u0259nd \u00fcmumi orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi<\/em><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259hsil t\u0259kc\u0259 bilik v\u0259 bacar\u0131qlardan ibar\u0259t deyil, o, h\u0259m\u00e7inin insan\u0131 m\u0259n\u0259vi t\u0259r\u0259fd\u0259n inki\u015faf etdir\u0259n v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131na m\u00fct\u0259madi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n faktordur. Bu \u0259sasla t\u0259hsil ocaqlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 t\u0259hsil sistemind\u0259 olan bo\u015fluqlar\u0131 doldura bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda s\u0259f\u0259rb\u0259r olmaq laz\u0131md\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz bu m\u0259ml\u0259k\u0259tin d\u00fcnyaya ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259ri, alim v\u0259 ziyal\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r b\u0259x\u015f etdiyi t\u0259sad\u00fcfi deyil. \u00d6t\u0259n ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqais\u0259d\u0259 bu g\u00fcnk\u00fc t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan islahatlar\u0131n n\u0259tic\u0259si \u00fcr\u0259k a\u00e7an hesab olsa da, b\u0259zi probleml\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu dan\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir pedaqogikan\u0131n \u0259sas probleml\u0259rind\u0259n biri m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi t\u0259rbiy\u0259 problemidir. T\u0259bii ki bu problem h\u0259mi\u015f\u0259 pedaqoji prosesin m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. Bunu da m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011framas\u0131yla \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k olar ki, haz\u0131rki d\u00f6vr tarix, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, inc\u0259s\u0259n\u0259t kimi sah\u0259l\u0259r\u0259 mara\u011f\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fhaid\u0259 olunur. Lakin insan h\u0259m rosional, h\u0259m d\u0259 emosional m\u00fcst\u0259vid\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n varl\u0131q oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris olunan humanitar v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t f\u0259nl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi t\u0259rbiy\u0259sin\u0259, b\u0259dii-estetik z\u00f6vq\u00fcn\u00fcn t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir ed\u0259n \u0259sas faktorlardand\u0131r. \u018fks\u0259r t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar t\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259t, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 musiqinin m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi t\u0259rbiy\u0259 metodikas\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k \u0259h\u0259miyy\u0259tli oldu\u011funu h\u0259r zaman dil\u0259 g\u0259tirirl\u0259r. \u018fsas aktual m\u00f6vzu is\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259hsili il\u0259 paralel m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi t\u0259rbiy\u0259 mexanizimidir ki, m\u0259kt\u0259blil\u0259r\u0259 \u201cT\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259t\u201d v\u0259 dig\u0259r inc\u0259s\u0259n\u0259t f\u0259nl\u0259rinin forma v\u0259 \u00fcsulubunu n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k t\u0259dris etm\u0259k ist\u0259diyimiz n\u0259tic\u0259ni alma\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n do\u011fru vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biri ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cT\u0259sviri s\u0259n\u0259t\u201d f\u0259nni m\u00fch\u00fcm pedaqoji v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirir: obrazl\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn inki\u015faf\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, vizual qavray\u0131\u015flar\u0131n, t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn, m\u0259kan t\u0259svirl\u0259rinin, yadda\u015f\u0131n formala\u015fmas\u0131, hissl\u0259r v\u0259 dig\u0259r idrak prosesl\u0259ri il\u0259 \u015fagirdin m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin kamill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. T\u0259sviri s\u0259n\u0259t inc\u0259s\u0259n\u0259tin \u0259n q\u0259dim n\u00f6vl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. T\u0259sviri s\u0259n\u0259t q\u0259dim da\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 meydana g\u0259lmi\u015f, ibtidai d\u00f6vrd\u0259n indiy\u0259d\u0259k uzun inki\u015faf yolu ke\u00e7mi\u015f, daima yeni praktiki k\u0259\u015ffl\u0259r v\u0259 b\u0259diinailiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk s\u0259n\u0259t abid\u0259l\u0259ri son paleolit d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00f6vr\u00fcn adam\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ov\u00e7u idi, onun b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ova h\u0259sr olunmu\u015fdu. Q\u0259dim insan obyektin formas\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 \u00f6yr\u0259nir, onun xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini yadda saxlay\u0131rd\u0131. \u0130btidai insanlar\u0131n bir \u00e7ox r\u0259sml\u0259ri sehrli, ritual xarakter da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131 v\u0259 bel\u0259likl\u0259, insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin bir n\u00f6v \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si rolunu oynay\u0131rd\u0131. Qaya\u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259r \u0259sas\u0131nda sonradan piktoqrafik yaz\u0131 yarand\u0131. \u0130btidai insanlar ist\u0259nil\u0259n i\u015fd\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 qazanaraq onu \u00f6z n\u0259sill\u0259rin\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Vizual bacar\u0131qlar\u0131n m\u0259nims\u0259nilm\u0259sinin birba\u015fa, canl\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 v\u0259 t\u0259qlid xarakteri da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 bir \u00e7ox \u0259saslar var. Eyni zamanda ibtidai r\u0259ssam \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259, formala\u015fd\u0131rman\u0131n \u0259saslar\u0131n\u0131 d\u0259rk etm\u0259k, cisiml\u0259rin formas\u0131n\u0131n t\u0259bi\u0259tind\u0259ki ox\u015farl\u0131q v\u0259 f\u0259rql\u0259ri sezm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 yiy\u0259l\u0259nir. Sxematiklik r\u0259ssam\u0131n fantaziyas\u0131n\u0131n m\u00fcc\u0259rr\u0259d m\u0259hsulu deyil, forman\u0131n t\u0259dric\u0259n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesinin t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. Usta n\u0259inki g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131r, h\u0259m d\u0259 obraz\u0131na m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 m\u0259zmun anlatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130btidai r\u0259ssamlar t\u0259sviri s\u0259n\u0259tin b\u00fct\u00fcn n\u00f6vl\u0259rinin: qrafika, r\u0259ngkarl\u0131q, heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259tinin banil\u0259ri oldular. R\u0259sm \u00e7\u0259km\u0259yi \u00f6yr\u0259nm\u0259k qanuni h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. T\u0259dris texnikas\u0131 v\u0259 metodlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na o d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik olan t\u0259svirin sxematikliyi v\u0259 \u015f\u0259rtiliy\u0259 k\u00f6m\u0259k etdi &#8212; r\u0259ssam t\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259 \u00f6yr\u0259tdiyi m\u00fc\u0259yy\u0259n kanonla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f forma v\u0259 qaydalara \u0259m\u0259l etdi. Barbarl\u0131\u011f\u0131n gec d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259sviri s\u0259n\u0259tin t\u0259drisi daha m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil apar\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131.Art\u0131q metodika yay\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 prinsipl\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdir. T\u0259svirin m\u0259lum prinsipl\u0259rin\u0259 v\u0259 texnikas\u0131na ciddi \u0259m\u0259l edilmi\u015fdir. T\u0259sviri s\u0259n\u0259t vizual t\u0259svirl\u0259rin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirir:<br><br>&#8212; \u0259traf al\u0259min m\u00fcxt\u0259lifliyi;<br>&#8212; insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri v\u0259 hissl\u0259ri.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, \u0259traf m\u00fchiti v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc tan\u0131ma\u011f\u0131n bir yoludur. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259ssam \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 t\u0259x\u0259yy\u00fcld\u0259n istifad\u0259 edir. T\u0259svirin yaranmas\u0131 bir n\u00f6v daxili v\u0259 xarici al\u0259m\u0259 insan\u0131n b\u0259dii reaksiyas\u0131n\u0131 \u0259ks etdirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. T\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259tind\u0259 \u00f6z \u0259lifbas\u0131 var ki, bunlar onun n\u00f6vl\u0259ri v\u0259 janrlar\u0131 say\u0131l\u0131r. T\u0259sviris\u0259n\u0259t n\u00f6vl\u0259ri: memarl\u0131q, boyakarl\u0131q, qrafika s\u0259n\u0259ti, heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q, inc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 s\u0259n\u0259tkarl\u0131q, teatr v\u0259 dekorativ s\u0259n\u0259t, dizayn, memarl\u0131q. Memarl\u0131q insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn bina v\u0259 tikilil\u0259r tikm\u0259k s\u0259n\u0259tidir.\u201cMemarl\u0131q\u201d s\u00f6z\u00fc yunanca \u201cArchus\u201ddan g\u0259lir \u2013 \u0259sas, \u0259n y\u00fcks\u0259k; dem\u0259kdir. Boyakarl\u0131q t\u0259sviri s\u0259n\u0259tin bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr, \u0259traf\u0131m\u0131zdak\u0131 d\u00fcnyan\u0131 s\u0259thd\u0259ki boyalarla tutmaq \u00fcsuludur. R\u0259ssaml\u0131\u011f\u0131n \u0259sas ifad\u0259 vasit\u0259si r\u0259ngdir ki, bu da tama\u015fa\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u015f\u0259klin \u00fcmumi qavran\u0131\u015f\u0131na t\u0259sir edir, m\u00fch\u00fcm detallara diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 imkan verir, \u0259s\u0259rin emosional komponentini g\u00fccl\u0259ndirir. R\u0259ssam\u0131n r\u0259ngi, h\u0259cmini, m\u0259kan\u0131 d\u0259qiq \u00e7atd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan \u00e7alarlar v\u0259 tonlar palitrada r\u0259ngl\u0259ri qar\u0131\u015fd\u0131rmaqla \u0259ld\u0259 edilir. Boyakarl\u0131\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u0259sas n\u00f6vl\u0259ri vard\u0131r: D\u0259zgah boyakarl\u0131\u011f\u0131. Ad\u0131n\u0131 d\u0259zgah m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n &#171;ma\u015f\u0131n&#187; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n alm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259mi\u015f\u0259 v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 yazma\u011fa \u00f6yr\u0259\u015fmi\u015f \u0259sl s\u0259n\u0259tkarlar bu \u00fc\u00e7-d\u00f6rd ayaql\u0131 \u201cdost\u201dla dem\u0259k olar ki, he\u00e7 vaxt ayr\u0131lm\u0131rlar. K\u0259tan\u0131 d\u0259zgah\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyan usta, n\u0259inki t\u0259hrif etm\u0259d\u0259n maraql\u0131 bir s\u00fcjet \u00e7\u0259km\u0259k imkan\u0131na malikdir (masa arxas\u0131nda oturark\u0259n r\u0259sm \u00e7\u0259k\u0259rk\u0259n oldu\u011fu kimi), h\u0259m d\u0259 n\u0259tic\u0259ni qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vaxta\u015f\u0131r\u0131 i\u015fd\u0259n uzaqla\u015f\u0131r. Bu texnika b\u00f6y\u00fck m\u0259nz\u0259r\u0259ni g\u00f6rm\u0259y\u0259 v\u0259 q\u00fcsurlar\u0131 tez bir zamanda d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Monumental boyakarl\u0131q. Memarl\u0131qla ayr\u0131lmaz \u015f\u0259kild\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onun dig\u0259r ad\u0131 &#171;divar r\u0259sm&#187; m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n &#171;mural&#187;d\u0131r. Binalar\u0131n tavanlar\u0131 v\u0259 divarlar\u0131 monumental r\u0259sml\u0259rl\u0259 b\u0259z\u0259dilir. Bir qayda olaraq, bel\u0259 bir &#171;k\u0259tan&#187; s\u00fcjeti qurulu\u015fun m\u0259qs\u0259dini vur\u011fulay\u0131r, onunla h\u0259m b\u0259dii, h\u0259m d\u0259 tematik olaraq vahid bir konsepsiya t\u0259\u015fkil edir. \u00c7ox vaxt freska texnikas\u0131 istifad\u0259 olunur &#8212; ya\u015f gips \u00fcz\u0259rind\u0259 r\u0259sm. Ya\u011fl\u0131 divar boyakarl\u0131\u011f\u0131 divara ya\u011fl\u0131 boya il\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f r\u0259sml\u0259rdir. Miniat\u00fcr ki\u00e7ik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc v\u0259 b\u0259dii \u00fcsullar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi inc\u0259 olmas\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n boyakarl\u0131q \u0259s\u0259rl\u0259ridir.\u018fsas\u0259n dini v\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259lyazmalar\u0131n, kitablar\u0131n\u0131n ill\u00fcstrasiyalarla b\u0259z\u0259dilm\u0259sind\u0259 miniat\u00fcrd\u0259n geni\u015f istifad\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Mozaika x\u0131rda r\u0259ngli \u015f\u00fc\u015f\u0259 par\u00e7alar\u0131n\u0131n kompozisiya \u0259sas\u0131nda ya\u015f suva\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fcz\u00fclm\u0259si il\u0259 yaranan t\u0259svirdir.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u0259sml\u0259r karanda\u015f, m\u00fcr\u0259kk\u0259b, tu\u015f v\u0259 ba\u015fqa metodlarlada \u00e7\u0259kilir. Qrafika s\u0259n\u0259ti. Qrafika r\u0259sm v\u0259 \u00e7ap \u015f\u0259kill\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n t\u0259sviri s\u0259n\u0259t n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. &#171;Qrafo&#187; &#8212; M\u0259n yaz\u0131ram, \u00e7\u0259kir\u0259m, dem\u0259kdir. \u0130lk qrafika \u0259s\u0259rl\u0259ri ibtidai inc\u0259s\u0259n\u0259tin qaya\u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259ridir.Q\u0259dim Yunan\u0131standa qrafika s\u0259n\u0259ti \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 idi &#8212; vaza r\u0259ngkarl\u0131\u011f\u0131. Qrafika iki n\u00f6v\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: \u0259n\u0259n\u0259vi v\u0259 \u00e7ap qrafikas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q termini lat\u0131nca &#171;sculpere&#187; &#8212; k\u0259sm\u0259k, oymaq s\u00f6z\u00fcnd\u0259n g\u0259lir. R\u0259ngkarl\u0131q v\u0259 qrafikadan f\u0259rqli olaraq, heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131qda h\u0259cm var.Heyk\u0259l \u00fc\u00e7\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc t\u0259svirdir. Materiallar: s\u00fcm\u00fck, da\u015f, a\u011fac, gil, metal v\u0259 ba\u015fqalar\u0131.Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fs\u0259n\u0259tin \u0259n q\u0259dim n\u00f6vl\u0259rind\u0259ndir. \u0130lk heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q \u0259s\u0259rl\u0259ri q\u0259dim tanr\u0131lar\u0131 t\u0259svir ed\u0259n b\u00fctl\u0259r idi. Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q n\u00f6vl\u0259ri b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: d\u0259zgah v\u0259 monumental (abid\u0259l\u0259r, abid\u0259l\u0259r) v\u0259 monumental-dekorativ (memarl\u0131q dekorasiyas\u0131).<\/p>\n\n\n\n<p>Dekorativ v\u0259 T\u0259tbiqi \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t (DTS). H\u0259r evd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif obyektl\u0259r ya\u015fay\u0131r v\u0259 biz\u0259 xidm\u0259t edir. \u018fg\u0259r onlara bir s\u0259n\u0259tkar\u0131n, z\u0259rg\u0259rin \u0259li toxunmu\u015fdusa, onda onlar s\u0259n\u0259t v\u0259 s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rin\u0259 \u00e7evrilirl\u0259r. Termin 18-ci \u0259srd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. frans\u0131zca &#171;dekor&#187; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n yaran\u0131b- h\u0259r yerd\u0259 b\u0259z\u0259k dem\u0259kdir. T\u0259tbiq o dem\u0259kdir ki, hans\u0131 bacar\u0131q, s\u0259n\u0259t t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Dizayn. \u0130btidai d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flayaraq bu s\u0259n\u0259t n\u00f6v\u00fcn\u00fcn inki\u015faf\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259k olar. Lahiy\u0259 fikir dem\u0259kdir. \u018fsas v\u0259zif\u0259si g\u00fcnd\u0259lik \u0259\u015fyalar\u0131 rahatla\u015fd\u0131rmaq asanla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Teatr v\u0259 dekorativ s\u0259n\u0259t h\u0259md\u0259 boyakarl\u0131\u011f\u0131n bir n\u00f6v\u00fc kimi bilinir. Bu s\u0259n\u0259t n\u00f6v\u00fcn\u0259 dekorasiya, rekvizit, kostyum, qrim yarad\u0131lmas\u0131 daxildir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259tin janrlar\u0131. &#171;Janr&#187; termini frans\u0131zcadan g\u0259lir &#8212; n\u00f6v, cins dem\u0259kdir. \u0130lk m\u00fcst\u0259qil janrlar 16-c\u0131 \u0259srd\u0259 Hollandiyada meydana \u00e7\u0131xd\u0131. T\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259tin n\u00f6vNat\u00fcrmort, potret, m\u0259nz\u0259r\u0259 v\u0259 s\u00fcjetli \u0259s\u0259rl\u0259r janr\u0131na b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. S\u00fcjetli \u0259s\u0259rl\u0259r \u00f6z\u00fc: \u0259satir, tarixi, batal, m\u0259\u015fi\u0259t v\u0259 animalistikaya b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. T\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259t insan\u0131n estetik v\u0259 daxili al\u0259mind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. T\u0259sviri inc\u0259s\u0259n\u0259t f\u0259nni bizim m\u0259d\u0259niyy\u0259timizi v\u0259 \u0259xlaqi keyfiyy\u0259timizi s\u0259rgil\u0259m\u0259kd\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n t\u0259sviti inc\u0259s\u0259n\u0259t f\u0259nni m\u0259kt\u0259b, \u015fagird v\u0259 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fchimi faktordur.<\/p>\n<div class=\"pdfprnt-buttons pdfprnt-buttons-post pdfprnt-bottom-right\"><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F759&print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\" ><\/a><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F759&print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\" ><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"\u041f\u0435\u0447\u0430\u0442\u044c \u043a\u043e\u043d\u0442\u0435\u043d\u0442\u0430\" \/><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lah\u0259 \u018fHM\u018fDOVAQuba rayonu Kamran P\u0259nahov ad\u0131na\u00a0D\u0259ll\u0259kli k\u0259nd \u00fcmumi orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi T\u0259hsil t\u0259kc\u0259 bilik v\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":761,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-759","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mlm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=759"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":771,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/759\/revisions\/771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/761"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}