{"id":469,"date":"2024-07-21T02:05:04","date_gmt":"2024-07-20T22:05:04","guid":{"rendered":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=469"},"modified":"2024-07-26T00:12:37","modified_gmt":"2024-07-25T20:12:37","slug":"musteqil-azerbaycan-dovletinin-banisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=469","title":{"rendered":"M\u00dcST\u018fQ\u0130L AZ\u018fRBAYCAN D\u00d6VL\u018fT\u0130N\u0130N BAN\u0130S\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir tarixinin b\u00f6y\u00fck bir m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 xalq\u0131n intibah\u0131na \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, V\u0259t\u0259ninin, d\u00f6vl\u0259tinin m\u0259nafeyini daim m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 2022-ci il sentyabr\u0131n 29-da 2023-c\u00fc ilin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev \u0130li\u201d elan edilm\u0259si haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncamda vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131 kimi, Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z xalq\u0131n\u0131 zaman\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259b tarixi-siyasi s\u0131naqlar\u0131ndan u\u011furla \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f v\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00fcbariz\u0259 apararaq onu m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 qovu\u015fdurmu\u015f q\u00fcdr\u0259tli \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 m\u00fcasir deyil, \u00fcmumilikd\u0259 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 ad\u0131n\u0131 \u0259b\u0259di h\u0259kk ed\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t xadimi v\u0259 siyas\u0259t\u00e7id\u0259n &#8212; q\u00fcdr\u0259tli \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n gedir. Z\u0259ngin h\u0259yat yolu il\u0259 m\u0259hsuldar f\u0259aliyy\u0259tinin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri bir-birini tamamlayan, unikal \u015f\u0259xsiyy\u0259tind\u0259 d\u0259rin h\u0259yat f\u0259ls\u0259f\u0259sini ehtiva ed\u0259n \u00dcmummilli Liderin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc m\u00fcst\u0259sna d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli i\u015fl\u0259r m\u00fcasir g\u0259ncliyin \u00f6yr\u0259nm\u0259li oldu\u011fu irsdir. Bu irsin elmi \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u0259ncliy\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259dir. G\u0259ncl\u0259rimiz el\u0259 m\u0259hz t\u0259m\u0259li Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan, sonradan Heyd\u0259r \u018fliyevin irad\u0259si il\u0259 qorunaraq saxlan\u0131lan, g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdiril\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan g\u0259ncliyin\u0259 \u0259man\u0259t veril\u0259n azad, m\u00fcst\u0259qil, suveren Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda b\u00f6y\u00fcy\u00fcb yeti\u015fibdir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi, g\u00f6rk\u0259mli siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin geni\u015fmiqyasl\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcnd\u0259 m\u00fcasir tariximizin b\u00fct\u00f6v bir epoxas\u0131n\u0131 ehtiva edir. 1969-cu ild\u0259 onun respublika r\u0259hb\u0259ri se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 h\u0259yat\u0131n ritmi d\u0259yi\u015fdi, o vaxtad\u0259k b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n dur\u011funluq v\u0259 \u0259tal\u0259t dir\u00e7\u0259li\u015f v\u0259 canlanma il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259ndi. \u00dcmummilli Lider h\u0259l\u0259 o zamandan respublikan\u0131n xalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda elmin rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, h\u0259m fundamental, h\u0259m d\u0259 t\u0259tbiqi elm sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259sini \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tinin ba\u015fl\u0131ca istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri elan etmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, 1969-1974-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 198 elml\u0259r doktoru, 1781 elml\u0259r namiz\u0259di m\u00fcdafi\u0259 edib, elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r, elm v\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 pe\u015f\u0259kar kadrlarla t\u0259min edilib. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin say\u0131 Az\u0259rbaycan Xarici Dill\u0259r \u0130nstitutu, \u0130n\u015faat M\u00fch\u0259ndisl\u0259ri \u0130nstitutu, Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji \u0130nstitutu, Xank\u0259ndi Pedaqoji \u0130nstitutunun yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 geni\u015fl\u0259nmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin birba\u015fa t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 yarad\u0131lan, g\u0259l\u0259c\u0259k az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rbi zabitl\u0259rin yeti\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna rol oynayan C\u0259m\u015fid Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na H\u0259rbi Liseyin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015fmas\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259sidir. Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti v\u0259 planl\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 elmin maddi-texniki bazas\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi, Az\u0259rbaycan elmi SSR\u0130-d\u0259 v\u0259 d\u00fcnyada kifay\u0259t q\u0259d\u0259r tan\u0131d\u0131ld\u0131, t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259ldi, istiqam\u0259tl\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirildi, elm v\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan h\u0259r k\u0259s h\u0259rt\u0259r\u0259fli qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131 is\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin \u00e7ox\u0259srlik tarixin\u0259 taley\u00fckl\u00fc m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 kimi daxil oldu. Bundan sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi sabitlik t\u0259min edildi &#8212; xaosun qar\u015f\u0131s\u0131 m\u0259har\u0259tl\u0259 al\u0131nd\u0131. \u0130ctimai-siyasi sabitliyin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 sistematik s\u0259ciyy\u0259li kompleks t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si yeni c\u0259miyy\u0259t v\u0259&nbsp; d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesinin ba\u015flanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ed\u0259n strateji faktor oldu. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev tarix bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin sars\u0131lmaz \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratma\u011fa, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin \u0259b\u0259di v\u0259 d\u00f6nm\u0259z xarakter almas\u0131na nail oldu. Bu tarix, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya birliyin\u0259 qovu\u015fmas\u0131, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 layiqli yerini tutmas\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na h\u0259sr ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev, eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar atd\u0131. Bel\u0259 ki, onun r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 bilavasit\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 haz\u0131rlanaraq 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik sisteminin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m h\u00fcquqi baza yaratd\u0131. Az\u0259rbaycanda h\u00fcquqi, demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun t\u0259min olunmas\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131nda m\u00fcdrik siyas\u0259t\u00e7i, q\u0259tiyy\u0259tli irad\u0259si v\u0259 \u0259zmkarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t olaraq, eyni zamanda h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259ri oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259li d\u00f6vl\u0259t xadimi kimi \u00f6lk\u0259mizin ictimai h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 xalq\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ltmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin dinamik sosial-iqtisadi inki\u015faf yolunda inamla ir\u0259lil\u0259m\u0259si, iqtisadi inki\u015faf tempin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar qazanmas\u0131, \u00f6z milli maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259&nbsp; t\u0259min etm\u0259y\u0259 qadir&nbsp; bir d\u00f6vl\u0259t kimi&nbsp; m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259si, irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si, b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rini ild\u0259n-il\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rmas\u0131, m\u00fcdafi\u0259 q\u00fcdr\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r&nbsp; Heyd\u0259r \u018fliyevin&nbsp; b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu siyas\u0259tin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilm\u0259sinin&nbsp; n\u0259tic\u0259sidir. Ulu \u00d6nd\u0259rin siyas\u0259tinin t\u0259nt\u0259n\u0259si kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m u\u011furlar\u0131m\u0131z\u0131n miqyas\u0131 bundan sonra daha da geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Elnur\u0259 KAZIMOVA,<\/strong><br><strong><em>Beyl\u0259qan rayonu Birinci \u015eahsev\u0259n k\u0259nd 1 n\u00f6mr\u0259li tam orta m\u0259kt\u0259bin direktoru<\/em><\/strong><\/p>\n<div class=\"pdfprnt-buttons pdfprnt-buttons-post pdfprnt-bottom-right\"><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F469&print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\" ><\/a><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F469&print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\" ><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"\u041f\u0435\u0447\u0430\u0442\u044c \u043a\u043e\u043d\u0442\u0435\u043d\u0442\u0430\" \/><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir tarixinin b\u00f6y\u00fck bir m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 bilavasit\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":470,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mlm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=469"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":471,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469\/revisions\/471"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}