{"id":456,"date":"2024-07-21T01:41:13","date_gmt":"2024-07-20T21:41:13","guid":{"rendered":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=456"},"modified":"2024-07-26T12:26:31","modified_gmt":"2024-07-26T08:26:31","slug":"sagirdin-ugurlu-netice-elde-etmesi-ucun-mekteb-ve-valideyn-mesuliyyeti-bolusmelidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=456","title":{"rendered":"\u015eAG\u0130RD\u0130N U\u011eURLU N\u018fT\u0130C\u018f \u018fLD\u018f ETM\u018fS\u0130 \u00dc\u00c7\u00dcN M\u018fKT\u018fB V\u018f VAL\u0130DEYN M\u018fSUL\u0130YY\u018fT\u0130 B\u00d6L\u00dc\u015eM\u018fL\u0130D\u0130R"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u015e\u0259xsi iddialar, maddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, laqeydlik, m\u0259suliyy\u0259tsizlik v\u0259 intizams\u0131zl\u0131q, pis v\u0259rdi\u015fl\u0259r, ail\u0259daxili konfliktl\u0259r \u2013b\u00fct\u00fcn bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik bir ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n m\u0259kt\u0259bli qar\u015f\u0131n\u0131zda dayansa, n\u0259 ed\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Situasiya:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cN\u201d adl\u0131 5-ci sinif \u015fagirdinin oxu s\u00fcr\u0259ti \u00e7ox z\u0259ifdir, yaz\u0131n\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n do\u011fru k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259 bilmir, g\u00f6zl\u0259rini tez-tez q\u0131rp\u0131r, s\u0259b\u0259bsiz yer\u0259 m\u00fc\u0259llimd\u0259n qorxub \u00e7\u0259kinir. \u015eagirdin valideyni (ana) m\u0259kt\u0259b\u0259 f\u0259rdi g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t olunur. O bildirir ki, oxumad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6vlad\u0131n\u0131 tez-tez d\u00f6y\u00fcr, b\u0259z\u0259n buna g\u00f6r\u0259 q\u0131z\u0131n\u0131n epilepsiyas\u0131 da tutur. Valideyn \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 \u201c\u0259s\u0259b x\u0259st\u0259si\u201d oldu\u011funu deyir. Bel\u0259 situasiyada m\u00fc\u0259llim hans\u0131 add\u0131mlar\u0131 atmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcasir c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u015fagirdl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 xo\u015fag\u0259lm\u0259z videolar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcnd\u0259m olan kimi g\u00fcnahkar axtar\u0131\u015f\u0131nda ilk a\u011f\u0131la g\u0259l\u0259n m\u0259kt\u0259b olur. Problem ya\u015fayan \u015fagird bir t\u0259r\u0259fd\u0259 qal\u0131r, t\u0259hsil sistemi ittiham olunma\u011fa ba\u015flan\u0131r. B\u0259s, u\u011furlu \u015fagird yeti\u015fdirib c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259llim v\u0259 valideyn, m\u0259kt\u0259b v\u0259 valideyn t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 nec\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259lidir?! M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 effektiv m\u0259kt\u0259b-valideyn \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nec\u0259 qurmaq olar?<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0259miyy\u0259td\u0259 bel\u0259 bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 formala\u015f\u0131b ki, \u015fagirdin yeti\u015fm\u0259sind\u0259 m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 b\u00fct\u00fcn y\u00fck t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259dir. Xeyr, bu yana\u015fma k\u00f6k\u00fcnd\u0259n yanl\u0131\u015fd\u0131r. U\u015faqlar\u0131n zehni, \u0259qli inki\u015faf\u0131nda, formala\u015fmas\u0131nda m\u0259kt\u0259b \u0259sas m\u0259kand\u0131r, amma yegan\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131yan qurum deyil. Ail\u0259nin, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6z\u0259l v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n u\u015faqlarla ba\u011fl\u0131 sosial aksiyalar\u0131, x\u00fcsusi proqramlar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. M\u0259kt\u0259bli turlar\u0131, d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259r, g\u0259zintil\u0259r t\u0259\u015fkil etm\u0259k m\u00fcxt\u0259lif maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r.&nbsp; \u00c7\u00fcnki c\u0259miyy\u0259t g\u0259l\u0259c\u0259yin qurucular\u0131 olan u\u015faqlara g\u00f6r\u0259 tam m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Onlarda \u0259traf m\u00fchit\u0259 h\u00f6rm\u0259t, m\u0259suliyy\u0259t hissinin formala\u015fmas\u0131nda, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik duy\u011fular\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131nda bu c\u00fcr sosial kompaniyalar m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ail\u0259 \u015fagirdin h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259b q\u0259d\u0259r vacib m\u00fchitdir. U\u015faqlar\u0131n d\u0259y\u0259rl\u0259r sisteminin yaranmas\u0131nda, ehtiyaclar\u0131n\u0131n istiqam\u0259tl\u0259nm\u0259sind\u0259, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131nda, sosialla\u015fmas\u0131nda, V\u0259t\u0259n\u0259, tarix\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259ni irs\u0259 m\u00fcnasib\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda ail\u0259 m\u00fchitinin \u0259h\u0259miyy\u0259tli rolu var.<\/p>\n\n\n\n<p>Valideyn-m\u00fc\u0259llim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 \u015fagird u\u011furunun t\u0259kc\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 deyil, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 boyu m\u00fcsb\u0259t t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu ara\u015fd\u0131rmalar var. Ara\u015fd\u0131rmalarda qeyd olunur ki, valideynl\u0259rin\u0259 \u201c\u0259l uzatmadan\u201d u\u015faqlar\u0131 t\u0259rbiy\u0259 ed\u0259 bilm\u0259rik. M\u0259kt\u0259bl\u0259r v\u0259 ail\u0259l\u0259r birlikd\u0259 i\u015fl\u0259dikd\u0259 u\u015faqlar\u0131n t\u0259kc\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259yatda u\u011fur qazanmaq \u015fanslar\u0131 daha y\u00fcks\u0259k olur.&nbsp; T\u0259dqiqatlarda y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3R&nbsp; (Relationship, Respect, Responsibility), y\u0259ni \u00fc\u00e7 keyfiyy\u0259t \u2013 d\u00fczg\u00fcn m\u00fcnasib\u0259t, h\u00f6rm\u0259t, m\u0259suliyy\u0259ti b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k&nbsp; \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.muallim.edu.az\/photos\/aq1_1713970442.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u0259kt\u0259b v\u0259 valideyn \u015fagirdin \u0259n yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259ni \u0259ld\u0259 etm\u0259sini ist\u0259yirs\u0259, o zaman onlar \u015fagirdin u\u011furu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259ti payla\u015fmal\u0131d\u0131rlar. Bu zaman n\u0259 m\u0259kt\u0259b, n\u0259 d\u0259 valideyn u\u011fursuzlu\u011fa g\u00f6r\u0259 dig\u0259rini g\u00fcnahland\u0131rmayacaq.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.muallim.edu.az\/photos\/Screenshot%202024-04-24%20145714_1713970757.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Cons Hopkins Universitetind\u0259 Valideyn M\u0259kt\u0259bi v\u0259 \u0130cma T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 M\u0259rk\u0259zinin direktoru Coys Epsten deyir: \u201cBizim v\u0259zif\u0259miz valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli m\u0259kt\u0259bl\u0259r v\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 uy\u011fun evl\u0259r yaratmaqd\u0131r\u201d. C.Epsten valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli m\u0259kt\u0259bl\u0259r dedikd\u0259, \u015fagirdl\u0259rin&nbsp; f\u0259rql\u0259rini qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n, onlar\u0131 oldu\u011fu kimi q\u0259bul ed\u0259n, h\u0259r \u015feyi \u0259hat\u0259 ed\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r. M\u0259kt\u0259b\u0259 uy\u011fun evl\u0259r dey\u0259rk\u0259n, o, t\u0259limi yenid\u0259n g\u00fccl\u0259ndir\u0259n, ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n, evd\u0259 m\u0259kt\u0259bin \u0259h\u0259miyy\u0259tini qabardan ail\u0259 m\u00fchitini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. C.Epsten t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f t\u0259dqiqata \u0259saslanan \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 valideynl\u0259rl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tin valideyn\u0259 d\u0259st\u0259k, \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq, k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck, evd\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259 mexanizminin haz\u0131rlanmas\u0131, q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulunda d\u0259st\u0259k kimi yollar t\u0259klif edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Effektiv m\u0259kt\u0259b-valideyn \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Strategiyas\u0131\u201d qar\u015f\u0131m\u0131za kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6hd\u0259likl\u0259r qoyur. Bel\u0259 ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r s\u0259ri\u015ft\u0259li valideyn + s\u0259ri\u015ft\u0259li m\u00fc\u0259llim + \u00f6yr\u0259nm\u0259 m\u00fchiti = s\u0259ri\u015ft\u0259li \u015fagird \u201criyazi d\u00fcsturunu\u201d unutmamal\u0131, m\u0259lumatl\u0131 olmal\u0131, \u00fcnsiyy\u0259t m\u00fcnt\u0259z\u0259m, davaml\u0131, ikit\u0259r\u0259fli, o c\u00fcml\u0259d\u0259n veril\u0259n r\u0259yl\u0259r m\u0259nal\u0131 v\u0259 konstruktiv olmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onlayn platformada a\u00e7\u0131lan hans\u0131sa r\u0259smi veb sayt d\u0259y\u0259rli resurslar t\u0259qdim ed\u0259 bil\u0259r.&nbsp; M\u0259kt\u0259bd\u0259 v\u0259 evd\u0259 \u015fagirdin \u00f6z\u00fcn\u00fc daha rahat ifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi, ehtiyaclar\u0131n\u0131 rahat dil\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259yi bir iqlim olmal\u0131d\u0131r. N\u00fcmun\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, Yaponiyada valideynl\u0259r u\u015faqlar\u0131n\u0131n t\u0259hsilind\u0259 o q\u0259d\u0259r yax\u0131ndan i\u015ftirak edir ki, x\u0259st\u0259l\u0259nmi\u015f u\u015fa\u011f\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259, onlardan birinin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 anan\u0131n d\u0259rs\u0259 getm\u0259si, qeydl\u0259r g\u00f6t\u00fcrm\u0259si normal hal kimi q\u0259bul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n ilk m\u00fc\u0259lliml\u0259ri oldu\u011fundan \u015fagirdin t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 onlar\u0131n rolu dan\u0131lmazd\u0131r. Valideynl\u0259rd\u0259 u\u015faqlar\u0131 il\u0259 m\u00fcsb\u0259t v\u0259 sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259t qurmaq, onlara n\u00fcmun\u0259 olmaq, onlara r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259k m\u0259suliyy\u0259ti olmal\u0131d\u0131r. \u015eagird m\u00fcsb\u0259t iqlimi g\u00f6rd\u00fckd\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 m\u0259mnun olur. Valideynl\u0259r d\u0259 t\u0259hsil prosesind\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f olmaqla m\u0259lumat m\u00fcbadil\u0259si apara v\u0259 \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bulunda i\u015ftirak ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n real situasiyada m\u00fc\u0259llim valideyn\u0259 \u00f6vlad\u0131n\u0131n m\u00fcsb\u0259t c\u0259h\u0259tl\u0259rini (d\u0259rsi dinl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, m\u0259kt\u0259bin daxili nizam-intizam qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259si) vur\u011fulay\u0131r, u\u015fa\u011fa qar\u015f\u0131 \u015fidd\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259d\u0259n daha \u00e7ox n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259yini (b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259rin) bildirir. Bu yana\u015fma valideynd\u0259 \u00f6vlad\u0131na qar\u015f\u0131 inam\u0131 art\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki b\u0259z\u0259n valideyn m\u0259suliyy\u0259tsizlikd\u0259n deyil, \u00f6vlad\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ke\u00e7irdiyi narahatl\u0131qlara g\u00f6r\u0259 g\u0259rginlik ya\u015fay\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 do\u011fru olmayan add\u0131mlar (m\u0259s\u0259l\u0259n, verbal v\u0259 fiziki buillinq) at\u0131r, bulliy\u0259 \u201c\u00e7evrilir\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Texnologiya valideynl\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 t\u0259rzini d\u0259yi\u015fdirmi\u015f (m\u0259tn mesajlar\u0131, e-po\u00e7t v\u0259 sosial media kimi), bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llim-valideyn qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259sinin yeni d\u00f6vr\u00fcn\u00fc formala\u015fd\u0131r\u0131b. Y\u0259ni, valideynl\u0259rl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tin indi daha \u00e7ox yollar\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHarvard Graduate School of Education\u201dun m\u00fc\u0259llim-valideyn \u00fcnsiyy\u0259tinin \u015fagirdin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 hesabat a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qeyd olunur ki, m\u00fct\u0259madi m\u00fc\u0259llim-valideyn \u00fcnsiyy\u0259tinin olmas\u0131 \u015fagirdin m\u0259kt\u0259bd\u0259ki performans\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. Orta hesabla, m\u00fc\u0259llim-ail\u0259 \u00fcnsiyy\u0259ti \u015fagirdl\u0259rin ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259 ehtimal\u0131n\u0131 40 faiz art\u0131r\u0131b, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u015fagirdl\u0259rin diqq\u0259tini tap\u015f\u0131r\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259ld\u0259rk\u0259n ortaya \u00e7\u0131xan neqativ hallar\u0131 25 faiz azald\u0131b v\u0259 sinifd\u0259 i\u015ftirak nisb\u0259tini 15 faiz art\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Ail\u0259 u\u015faqlar\u0131n intellektual inki\u015faf\u0131nda da t\u0259sirli rola sahibdir. Amerikal\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Hovard Blum \u00e7ox ciddi hipotezl\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tini \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0259lb ed\u0259 bilib. Onun t\u0259dqiqatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259minatl\u0131 ail\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n u\u015faqlarla bu sah\u0259d\u0259 probleml\u0259ri olan ail\u0259l\u0259rin u\u015faqlar\u0131n\u0131n \u0259qli inki\u015faf\u0131ndak\u0131 f\u0259rq \u0259msal\u0131 20 bal\u0131 \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>U\u011furlu m\u00fc\u0259llim \u2013 valideyn t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259liyik?<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259llim art\u0131q, sad\u0259c\u0259 45 d\u0259qiq\u0259lik akademik saat\u0131 idar\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259xs yox, eyni zamanda \u015fagirdin dostu, ona istiqam\u0259t ver\u0259n \u015f\u0259xs olmal\u0131d\u0131r. Unutmaq olmaz ki, m\u00fcasir t\u0259sild\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t qazanmaq ist\u0259yiriks\u0259, u\u015fa\u011f\u0131 h\u0259m intellektual (IQ), h\u0259m d\u0259 emosional (EQ) inki\u015faf etdirm\u0259liyik. Bir \u015fagirdin h\u0259m emosional, h\u0259m idraki bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259d\u0259n ba\u015flamal\u0131?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk i\u015f anonim sor\u011fu, m\u00fcsahib\u0259, f\u0259rdi s\u00f6hb\u0259tl\u0259r, onlayn g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, konfranslar vasit\u0259sil\u0259 m\u0259lumat toplamaq, \u0259ld\u0259ki n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun strategiya se\u00e7m\u0259kdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Valideynl\u0259 \u0259laq\u0259 yaratma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259n bir \u00e7ox texnologiyalar m\u00f6vcuddur ki, bunlardan bir ne\u00e7\u0259sini qeyd etm\u0259k olar:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sinif veb-sayt\u0131 v\u0259 ya m\u0259kt\u0259b veb-sayt\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Qiym\u0259tl\u0259rin m\u00fczakir\u0259si (f\u0259rdi);<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Davamiyy\u0259t c\u0259dv\u0259li;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sinif d\u0259ft\u0259rl\u0259ri;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Sinif layih\u0259l\u0259rind\u0259n foto\u015f\u0259kill\u0259r v\u0259 videolar;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 SMS\/M\u0259tn d\u0259st\u0259yi il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli s\u00f6hb\u0259t;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 H\u0259ft\u0259lik m\u0259lumat m\u0259ktublar\u0131n\u0131n paylanmas\u0131 v\u0259 s.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 valideynl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u00fcnsiyy\u0259t \u015fagirdl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 u\u011furlu t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacibdir, ona g\u00f6r\u0259 ki, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin 25-30 valideynl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurmas\u0131 \u00e7ox zaman t\u0259l\u0259b ets\u0259 d\u0259, n\u0259tic\u0259si m\u00fck\u0259mm\u0259l olur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m\u00e7inin valideynl\u0259rin \u00f6vladlar\u0131n\u0131n t\u0259hsilini m\u00fczakir\u0259 ed\u0259rk\u0259n emosional olmalar\u0131 normald\u0131r. Valideynl\u0259rin h\u0259mi\u015f\u0259 sinifd\u0259 n\u0259 ba\u015f verdiyini bilm\u0259dikl\u0259rind\u0259n \u00f6vlad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u0259rginlik ya\u015famas\u0131 \u00e7ox t\u0259biidir. Bu zaman valideynl\u0259rin bu narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini aradan qald\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259zi valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6vlad\u0131n\u0131n imkanlar\u0131na obyektiv baxmaq \u00e7\u0259tin ola bil\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259llim video-rolik, d\u0259st\u0259kl\u0259yici s\u00f6hb\u0259tl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 izah etm\u0259lidir ki, h\u0259r u\u015faq f\u0259rqli v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusdur. Y\u0259ni, ham\u0131dan eyni performans\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k onlar\u0131n m\u00f6vcud bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq dem\u0259kdir. He\u00e7 k\u0259s lal\u0259 g\u00fcl\u00fcnd\u0259n q\u0131z\u0131lg\u00fcl \u00e7i\u00e7\u0259yi a\u00e7mas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259z. Eynil\u0259 \u015fagirdl\u0259r d\u0259 individual bacar\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirirl\u0259r. Yet\u0259r ki, m\u0259kt\u0259b v\u0259 ail\u0259 m\u00fchiti onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259sin. M\u00fc\u0259llim \u015fagird\u0259 qar\u015f\u0131 bu d\u0259st\u0259yi, h\u00f6rm\u0259t v\u0259 s\u0259mimiyy\u0259ti n\u00fcmayi\u015f etdirdikd\u0259, valideynl\u0259r daha rahat olur, m\u00fc\u0259llimin dedikl\u0259rini dinl\u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 q\u0259bul etm\u0259y\u0259 \u015fagird d\u0259, valideyn d\u0259 daha a\u00e7\u0131q olurlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u00fcsb\u0259t valideyn-m\u00fc\u0259llim m\u00fcnasib\u0259ti u\u015fa\u011f\u0131n\u0131z\u0131n m\u0259kt\u0259bd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc yax\u015f\u0131 hiss etm\u0259sin\u0259 v\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t qazanmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir\u201d- dey\u0259 Vhelock Kollecinin professoru Diana Levin bel\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr: \u201cBu, u\u015fa\u011f\u0131n\u0131z\u0131n m\u00fc\u0259llimin\u0259 etibar ed\u0259 bil\u0259c\u0259yini n\u00fcmayi\u015f etdirir, \u00e7\u00fcnki siz onlara inan\u0131rs\u0131n\u0131z. Bu m\u00fcsb\u0259t m\u00fcnasib\u0259t u\u015fa\u011fa h\u0259yat\u0131ndak\u0131 m\u00fch\u00fcm insanlar\u0131n birlikd\u0259 i\u015fl\u0259diyini hiss etdirir\u201d.&nbsp; \u015eagird\u0259 inam, qay\u011f\u0131, h\u00f6rm\u0259t onun b\u00fct\u00fcn potensial\u0131n\u0131 ortaya qoymas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Tom Brassington is\u0259 deyir: \u201cM\u00fc\u0259llim yolda\u015flar\u0131mdan birinin sinfind\u0259ki bir \u015fagird ona \u201cCavab\u0131 bilmir\u0259m\u201d dey\u0259nd\u0259 o, sad\u0259c\u0259 deyir ki, m\u0259n\u0259 faydal\u0131 ola bil\u0259c\u0259k sayd\u0131\u011f\u0131n bir \u015feyi de\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn sadalananlar \u00fcmumil\u0259\u015fdirils\u0259, yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259ril\u0259n real situasiyada m\u00fc\u0259llimin nec\u0259 reaksiya verm\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bel\u0259 bir q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lirik:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; T\u0259hsilver\u0259n olaraq m\u00fc\u0259llimin bel\u0259 m\u0259qamda \u015fagird\u0259 qar\u015f\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 bu ideya olmal\u0131d\u0131r: \u201cN\u0259 olursa-olsun, ged\u0259c\u0259k bir yerin, s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259c\u0259k bir \u015f\u0259xs bu d\u00fcnyada olmasa bel\u0259, s\u0259nin bir m\u00fc\u0259llimin var\u201d;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; M\u00fc\u0259llimin valideyn\u0259 dey\u0259c\u0259kl\u0259rinin t\u0259m\u0259lind\u0259 is\u0259 bu m\u0259zmun \u0259ks olunmal\u0131d\u0131r: \u201c\u0130stedad\u0131ndan, bacar\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq sizin \u00f6vlad\u0131n\u0131z \u00e7ox d\u0259y\u0259rlidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 v\u0259 valideynl\u0259r\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurark\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131 olduqlar\u0131 psixoloji t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u00d6z\u00fcn\u00fcz n\u00fcmun\u0259 olun;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Dan\u0131\u015fark\u0259n onlar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0259sm\u0259yin, aktiv dinl\u0259m\u0259 metodundan istifad\u0259 edin;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u00d6z h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rinizi onlarla b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcn;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Onlar\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131n;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Onlar\u0131n probleml\u0259ri il\u0259 maraqlan\u0131n;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Bacar\u0131qlar\u0131n\u0131, bilik s\u0259viyy\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edin;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t m\u00fchiti yarad\u0131n;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Qaydalar\u0131 u\u015faqlarla birlikd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirin;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u018fn ki\u00e7ik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rini bel\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yin v\u0259 onlar\u0131 ruhland\u0131r\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p>Unutmayaq ki, \u015fagirdl\u0259rin h\u0259r biri potensial bacar\u0131q da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Bunu \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m valideyn, h\u0259m m\u0259kt\u0259b, sad\u0259c\u0259 laz\u0131m olan m\u00fchiti \u2013 sevgi, qay\u011f\u0131, etibar, d\u00fcr\u00fcstl\u00fckl\u0259 \u00e7evr\u0259l\u0259nmi\u015f m\u00fchiti yaratmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ayg\u00fcn \u018fL\u0130YEVA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Bil\u0259suvar rayon \u018fli Almasov ad\u0131na S\u0259m\u0259dabad k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259binin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi<\/em><\/strong><\/p>\n<div class=\"pdfprnt-buttons pdfprnt-buttons-post pdfprnt-bottom-right\"><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F456&print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\" ><\/a><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F456&print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\" ><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"\u041f\u0435\u0447\u0430\u0442\u044c \u043a\u043e\u043d\u0442\u0435\u043d\u0442\u0430\" \/><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015e\u0259xsi iddialar, maddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, laqeydlik, m\u0259suliyy\u0259tsizlik v\u0259 intizams\u0131zl\u0131q, pis v\u0259rdi\u015fl\u0259r, ail\u0259daxili konfliktl\u0259r \u2013b\u00fct\u00fcn bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":457,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mlm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=456"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":714,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/456\/revisions\/714"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}