{"id":2000,"date":"2026-10-05T00:06:00","date_gmt":"2026-10-04T20:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=2000"},"modified":"2026-10-04T22:41:11","modified_gmt":"2026-10-04T18:41:11","slug":"muellim-cemiyyetin-intellektual-ve-menevi-inkisafinin-memari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=2000","title":{"rendered":"M\u00dc\u018fLL\u0130M \u2013 C\u018fM\u0130YY\u018fT\u0130N \u0130NTELLEKTUAL V\u018f M\u018fN\u018fV\u0130 \u0130NK\u0130\u015eAFININ MEMARI"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ADPU-nun b.\u00fc.f.d., b\/m., Balaxanova Qumru Vasif<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5 Oktyabr \u2013 Beyn\u0259lxalq M\u00fc\u0259lliml\u0259r G\u00fcn\u00fc yaln\u0131z m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yinin qiym\u0259tl\u0259ndirildiyi \u0259lam\u0259tdar tarix deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259hsilin, elmin, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f intellektual inki\u015faf\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm f\u00fcrs\u0259tdir. M\u00fc\u0259llim \u015f\u0259xsiyy\u0259ti b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259r\u0259qqisind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f, bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259nin n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sinin \u0259sas t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur. M\u00fcasir d\u00fcnyada s\u00fcr\u0259tli elmi-texnoloji inki\u015faf, r\u0259q\u0259msalla\u015fma v\u0259 s\u00fcni intellektin t\u0259hsil prosesin\u0259 inteqrasiyas\u0131 m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyur. Art\u0131q m\u00fc\u0259llim yaln\u0131z haz\u0131r bilikl\u0259ri \u015fagird\u0259 v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131ran \u015f\u0259xs deyil. O, \u00f6yr\u0259nm\u0259 prosesinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131, elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin formala\u015fd\u0131r\u0131c\u0131s\u0131, t\u0259dqiqat mara\u011f\u0131n\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131s\u0131, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t inki\u015faf\u0131n\u0131n istiqam\u0259tl\u0259ndiricisidir. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 t\u0259hsil tarixind\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259 veril\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tin x\u00fcsusi yeri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\\\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259hsili v\u0259 m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yini daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlam\u0131\u015f, c\u0259miyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yinin m\u0259hz t\u0259hsild\u0259n as\u0131l\u0131 oldu\u011funu vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r. Onun m\u0259\u015fhur fikirl\u0259rind\u0259n biri bu g\u00fcn d\u0259 \u00f6z aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyur: \u201cT\u0259hsil mill\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yidir.\u201d Bu fikir m\u00fc\u0259llimin c\u0259miyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 m\u0259suliyy\u0259tinin miqyas\u0131n\u0131 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 edir. \u00c7\u00fcnki t\u0259hsilin keyfiyy\u0259ti, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, onu h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n m\u00fc\u0259llimin pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, elmi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 pedaqoji m\u00f6vqeyi il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti yaln\u0131z t\u0259hsil prosesinin t\u0259\u015fkili il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. O, m\u00fc\u0259llim \u015f\u0259xsiyy\u0259tini milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin yeti\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirdi. Ulu \u00d6nd\u0259rin \u201cM\u00fc\u0259llimlik \u00e7ox \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli pe\u015f\u0259dir\u201d fikri m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yinin ictimai mahiyy\u0259tini ifad\u0259 ed\u0259n m\u00fch\u00fcm prinsipl\u0259rd\u0259n biridir. M\u00fc\u0259llim c\u0259miyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 bu g\u00fcn t\u0259sir ed\u0259n pe\u015f\u0259 sahibidir. H\u0259r bir m\u00fc\u0259llimin auditoriyada s\u00f6yl\u0259diyi fikir, \u015fagird\u0259 verdiyi m\u0259sl\u0259h\u0259t, t\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 oyatd\u0131\u011f\u0131 maraq v\u0259 a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 d\u0259y\u0259r uzun ill\u0259r sonra bel\u0259 \u00f6z n\u0259tic\u0259sini g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Bu bax\u0131mdan m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yinin n\u0259tic\u0259sini yaln\u0131z qiym\u0259t v\u0259 ya imtahan g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 \u00f6l\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u00fc\u0259llimin \u0259sl nailiyy\u0259ti m\u00fcst\u0259qil d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, ara\u015fd\u0131ran, m\u0259suliyy\u0259tli q\u0259rarlar q\u0259bul ed\u0259n v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 fayda ver\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">XXI \u0259srd\u0259 m\u00fc\u0259llimin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 elmi-t\u0259dqiqat v\u0259 innovativ yana\u015fmalar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha da artm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcasir pedaqoq daim \u00f6yr\u0259nm\u0259li, \u00f6z elmi v\u0259 metodik bilikl\u0259rini yenil\u0259m\u0259li, yeni t\u0259lim texnologiyalar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259li v\u0259 t\u0259hsilalanlar\u0131n f\u0259rdi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r. R\u0259q\u0259msal resurslardan istifad\u0259, layih\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqat \u0259sasl\u0131 t\u0259lim, interaktiv metodlar, s\u00fcni intellekt al\u0259tl\u0259ri v\u0259 f\u0259rdil\u0259\u015fdirilmi\u015f \u00f6yr\u0259nm\u0259 imkanlar\u0131 m\u00fc\u0259llimin f\u0259aliyy\u0259tinin yeni istiqam\u0259tl\u0259rini formala\u015fd\u0131r\u0131r. Lakin texnologiyalar n\u0259 q\u0259d\u0259r inki\u015faf ets\u0259 d\u0259, m\u00fc\u0259llimin insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n m\u0259n\u0259vi missiyas\u0131 \u00f6z \u0259h\u0259miyy\u0259tini itirmir. Texnologiya m\u0259lumat\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 t\u0259qdim ed\u0259 bil\u0259r, lakin h\u0259min m\u0259lumat\u0131n elmi v\u0259 etik bax\u0131mdan qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini, d\u00fczg\u00fcn istiqam\u0259td\u0259 t\u0259tbiqini v\u0259 insan d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini m\u00fc\u0259llimin pedaqoji r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259min edir. Bu bax\u0131mdan g\u0259l\u0259c\u0259yin m\u00fc\u0259llimi h\u0259m y\u00fcks\u0259k texnoloji savada, h\u0259m d\u0259 g\u00fccl\u00fc pedaqoji v\u0259 m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan t\u0259hsilinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin rolu x\u00fcsusil\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u00d6lk\u0259nin elmi, iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni potensial\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda m\u00fc\u0259lliml\u0259rin yeti\u015fdirdiyi n\u0259sill\u0259rin m\u00fch\u00fcm pay\u0131 vard\u0131r. H\u0259r bir alim, h\u0259kim, m\u00fch\u0259ndis, h\u00fcquq\u015f\u00fcnas, d\u00f6vl\u0259t xadimi, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 dig\u0259r pe\u015f\u0259 sahibi \u00f6z h\u0259yat yolunun m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259lliminin \u0259m\u0259yind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nmi\u015fdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259llim yaln\u0131z bir pe\u015f\u0259nin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si deyil, b\u00fct\u00fcn dig\u0259r pe\u015f\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131na z\u0259min yaradan fundamental q\u00fcvv\u0259dir. M\u00fc\u0259llimlik h\u0259m d\u0259 davaml\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 t\u0259l\u0259b ed\u0259n pe\u015f\u0259dir. M\u00fc\u0259llim \u00f6z\u00fc \u00f6yr\u0259nm\u0259yi dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anda t\u0259drisin inki\u015faf dinamikas\u0131ndan geri qal\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcasir m\u00fc\u0259llim elmi yenilikl\u0259ri izl\u0259m\u0259li, beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259li, t\u0259dqiqat aparmal\u0131, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259hlil etm\u0259li v\u0259 yeni metodlar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 a\u00e7\u0131q olmal\u0131d\u0131r. \u00d6m\u00fcrboyu \u00f6yr\u0259nm\u0259 prinsipi m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259sinin \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fc\u0259llim eyni zamanda milli kimliyin v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qoruyucusudur. G\u0259nc n\u0259slin V\u0259t\u0259n\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u0259, elm\u0259, t\u0259bi\u0259t\u0259 v\u0259 insanl\u0131\u011fa m\u00fcnasib\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda m\u00fc\u0259llimin m\u00f6vqeyi m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u015eagird\u0259 yaln\u0131z bilik verm\u0259k deyil, onda m\u0259suliyy\u0259t, vicdan, humanizm, \u0259m\u0259ksev\u0259rlik, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259 elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 kimi keyfiyy\u0259tl\u0259ri formala\u015fd\u0131rmaq m\u00fc\u0259llim f\u0259aliyy\u0259tinin daha y\u00fcks\u0259k m\u0259qs\u0259didir. Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201cM\u0259n m\u00fc\u0259llim ad\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k tutmu\u015fam v\u0259 bundan sonra da y\u00fcks\u0259k tutaca\u011fam\u201d fikri m\u00fc\u0259llim pe\u015f\u0259sin\u0259 veril\u0259n ictimai qiym\u0259tin ifad\u0259si kimi x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bu yana\u015fma m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yin\u0259 h\u00f6rm\u0259tin yaln\u0131z bir g\u00fcnl\u0259 m\u0259hdudla\u015fmamal\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. M\u00fc\u0259llim\u0259 h\u00f6rm\u0259t \u0259slind\u0259 elm\u0259, t\u0259hsil\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 v\u0259 insan\u0131n intellektual inki\u015faf\u0131na h\u00f6rm\u0259tdir. M\u00fc\u0259llim elmin i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131ran, biliyi d\u0259y\u0259r\u0259, biliyi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni is\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259n m\u0259n\u0259vi v\u0259 intellektual q\u00fcvv\u0259dir. Onun \u0259m\u0259yi b\u0259z\u0259n bu g\u00fcn deyil, ill\u0259r sonra \u00f6z b\u0259hr\u0259sini g\u00f6st\u0259rir. Lakin m\u0259hz bu x\u00fcsusiyy\u0259t m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sini dig\u0259r pe\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<div class=\"pdfprnt-buttons pdfprnt-buttons-post pdfprnt-bottom-right\"><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F2000&print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\" ><\/a><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F2000&print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\" ><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"\u041f\u0435\u0447\u0430\u0442\u044c \u043a\u043e\u043d\u0442\u0435\u043d\u0442\u0430\" \/><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ADPU-nun b.\u00fc.f.d., b\/m., Balaxanova Qumru Vasif 5 Oktyabr \u2013 Beyn\u0259lxalq M\u00fc\u0259lliml\u0259r G\u00fcn\u00fc yaln\u0131z m\u00fc\u0259llim \u0259m\u0259yinin<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2001,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-2000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mlm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2002,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2000\/revisions\/2002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}