{"id":1688,"date":"2025-08-10T14:51:06","date_gmt":"2025-08-10T10:51:06","guid":{"rendered":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=1688"},"modified":"2025-08-10T15:01:40","modified_gmt":"2025-08-10T11:01:40","slug":"muharibeden-sulhe-genclerin-dunyagorusu-ve-yeni-dovr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pedaqoq.az\/?p=1688","title":{"rendered":"M\u00dcHAR\u0130B\u018fD\u018fN S\u00dcLH\u018f: G\u018fNCL\u018fR\u0130N D\u00dcNYAG\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc V\u018f YEN\u0130 D\u00d6VR"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Nigar \u0130smay\u0131lova<br><em>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universiteti<br>M\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsilin pedaqogikas\u0131 kafedras\u0131<br>Pedaqogika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent \u0259v\u0259zi<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>C\u0259nubi Qafqaz regionu: XX \u0259srin sonlar\u0131ndan etibar\u0259n uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00fcnaqi\u015f\u0259<br><\/em><\/strong>ocaqlar\u0131ndan biri olub. Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda Qaraba\u011f u\u011frunda ba\u015flanan m\u00fcbariz\u0259 1988-2025-ci ill\u0259r aras\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara \u00e7evrilib. Bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259 t\u0259kc\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131na deyil, h\u0259m d\u0259 regionun beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259ki m\u00f6vqeyin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. AB\u015e-nin paytaxt\u0131 Va\u015finqtonda, A\u011f Evd\u0259 \u2013 08 avqust 2025-ci il tarixind\u0259 AB\u015e Prezidenti Donald Tramp\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Erm\u0259nistan Ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan aras\u0131nda imzalanan s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259n uzun s\u00fcr\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri \u2013 35 illik Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si r\u0259sm\u0259n ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Qeyd olunan bu Sazi\u015f t\u0259r\u0259fl\u0259rin b\u00fct\u00fcn \u0259razi iddialar\u0131na son qoymas\u0131n\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rpas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131<\/em><\/strong>: <strong><em>Az\u0259rbaycan Prezidentinin siyasi irad\u0259si<\/em><\/strong><br>1988-ci ild\u0259 ba\u015flayan Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259si ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 silahl\u0131 qar\u015f\u0131durma m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259n ke\u00e7di. 1994-c\u00fc ild\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s \u0259ld\u0259 olunsa da, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 tam h\u0259llini tapmad\u0131. N\u00f6vb\u0259ti onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda h\u0259rbi g\u0259rginlik bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 yenid\u0259n alovland\u0131. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda r\u0259\u015fad\u0259tli ordumuz 2020-ci ilin 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini b\u0259rpa etdi. 2023-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Qaraba\u011fda tam n\u0259zar\u0259ti t\u0259min etm\u0259kl\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara son qoyuldu. Lakin s\u00fclh sazi\u015finin imzalanmas\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t realla\u015fmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00f6zl\u0259nil\u0259n g\u00fcn n\u0259hay\u0259t g\u0259lib \u015fatd\u0131. Va\u015finqtonda, A\u011f Evd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259nt\u0259n\u0259li m\u0259rasimd\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259ri aras\u0131nda S\u00fclh M\u00fcqavil\u0259sinin B\u0259yannam\u0259si imzaland\u0131. AB\u015e Prezidenti Donald Tramp \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda \u201cOnlar 35 il m\u00fcharib\u0259 etdil\u0259r, indi is\u0259 dost oldular\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 bu raz\u0131la\u015fman\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259yannam\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi v\u0259 siyasi ziddiyy\u0259tl\u0259ri aradan qald\u0131rma\u011f\u0131, diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin tam b\u0259rpas\u0131n\u0131 v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tan\u0131nmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. S\u0259n\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara son qoyur;<\/li>\n\n\n\n<li>Diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri b\u0259rpa edir;<\/li>\n\n\n\n<li>S\u0259rh\u0259dl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tan\u0131nmas\u0131na raz\u0131l\u0131q verir;<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130qtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Amerikada imzalanan bu B\u0259yannam\u0259, t\u0259kc\u0259 diplomatik s\u0259n\u0259d deyil. Bu, g\u0259nc n\u0259sill\u0259rin tarixi yadda\u015f\u0131nda m\u00fch\u00fcm yer tutacaq bir hadis\u0259dir. \u00c7\u00fcnki bu s\u0259n\u0259d 35 illik m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin s\u0259hif\u0259l\u0259rini qapamaqla yana\u015f\u0131, t\u0259hsil proqramlar\u0131nda yeni m\u00f6vzulara yol a\u00e7acaq. Art\u0131q g\u0259ncl\u0259r yaln\u0131z d\u0259rslikl\u0259rd\u0259n deyil, real diplomatiya n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n hadis\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu is\u0259 onlar\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k, beyn\u0259lxalq siyas\u0259t\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131racaq. M\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131 g\u0259ncl\u0259rin s\u00fclh, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 milli maraqlar anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha d\u0259rind\u0259n qavramas\u0131na t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. Bir zamanlar uzaq g\u00f6r\u00fcn\u0259n s\u00fclh indi bir imza il\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131. Amma bu imzan\u0131n arxas\u0131nda ill\u0259rin a\u011fr\u0131s\u0131, \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259si, minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n taleyi, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r v\u0259 yenid\u0259n qurulacaq g\u0259l\u0259c\u0259k dayan\u0131r. \u0130mzalanan m\u00fcqavil\u0259 yaln\u0131z siyasi tarazl\u0131qlar\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259, t\u0259hsilin\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u0131na yeni istiqam\u0259t ver\u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259hsil sistemimizd\u0259 bu B\u0259yannam\u0259nin n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u0259ncl\u0259rin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131nda bir d\u00f6n\u00fcm n\u00f6qt\u0259si kimi istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. M\u00fcharib\u0259nin a\u011fr\u0131lar\u0131 v\u0259 s\u00fclh\u00fcn d\u0259y\u0259ri, g\u0259nc n\u0259sill\u0259r\u0259 yaln\u0131z tarixi fakt kimi deyil, h\u0259m d\u0259 insanl\u0131q d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f prinsipl\u0259ri kimi \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir. G\u0259ncl\u0259r indi hadis\u0259l\u0259r\u0259 daha geni\u015f perspektivd\u0259n baxma\u011fa ba\u015flay\u0131r \u2013 yaln\u0131z \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rini deyil, b\u00fct\u00fcn regionun sabitliyi, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yidir. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil, diplomatiya v\u0259 s\u00fclh yegan\u0259 real inki\u015faf yollar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div class=\"pdfprnt-buttons pdfprnt-buttons-post pdfprnt-bottom-right\"><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F1688&print=pdf\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-pdf\" target=\"_blank\" ><\/a><a href=\"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F1688&print=print\" class=\"pdfprnt-button pdfprnt-button-print\" target=\"_blank\" ><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/pedaqoq.az\/wp-content\/plugins\/pdf-print\/images\/print.png\" alt=\"image_print\" title=\"\u041f\u0435\u0447\u0430\u0442\u044c \u043a\u043e\u043d\u0442\u0435\u043d\u0442\u0430\" \/><\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nigar \u0130smay\u0131lovaAz\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji UniversitetiM\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsilin pedaqogikas\u0131 kafedras\u0131Pedaqogika \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent \u0259v\u0259zi C\u0259nubi Qafqaz<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1689,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1688","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mlm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1688"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1696,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1688\/revisions\/1696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedaqoq.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}