PREZİDENT İLHAM ƏLİYEVİN ŞUŞA ÇIXIŞI ELM, TƏHSİL VƏ İNSAN KAPİTALININ STRATEJİ ƏHƏMİYYƏTİNİ BİR DAHA ÖN PLANA ÇIXARDI

IV Şuşa Qlobal Media Forumunda Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər ilk baxışdan daha çox beynəlxalq münasibətlər, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat diplomatiyası və regional əməkdaşlıq məsələlərini əhatə etsə də, çıxışın dərin təhlili göstərir ki, burada elm, təhsil və insan kapitalının inkişafı ilə bağlı mühüm strateji mesajlar da yer alır.

Müasir dünyada dövlətlərin rəqabət qabiliyyəti artıq yalnız təbii resurslar və ya hərbi potensialla ölçülmür. Rəqəmsal iqtisadiyyat, süni intellekt, innovasiya və yüksək texnologiyalar dövründə əsas üstünlük bilik istehsal edən, elmi tədqiqatları təşviq edən və yüksək ixtisaslı insan kapitalı formalaşdıran ölkələrin tərəfindədir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında rəqəmsal transformasiya və süni intellekt istiqamətində dövlət səviyyəsində koordinasiya mexanizmlərinin yaradılması barədə səsləndirdiyi fikirlər də məhz bu yanaşmanın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.

Elm və təhsil sisteminin qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri dəyişən qlobal reallıqlara uyğun kadr hazırlığını təmin etməkdir. Bu gün əmək bazarında tələb olunan kompetensiyalar əvvəlki onilliklərdən ciddi şəkildə fərqlənir. Analitik düşüncə, rəqəmsal bacarıqlar, innovativ yanaşma, xarici dillər və beynəlxalq əməkdaşlıq müasir ali təhsilin ayrılmaz komponentlərinə çevrilib. Buna görə də universitetlərin inkişaf strategiyaları ölkənin uzunmüddətli sosial-iqtisadi prioritetləri ilə uzlaşdırılmalıdır.

Şuşa Qlobal Media Forumunda beynəlxalq media nümayəndələri, ekspertlər və müxtəlif ölkələrin ictimai xadimləri ilə aparılan açıq dialoq ali təhsil müəssisələri üçün də mühüm mesaj verir. Elmi mühit yalnız milli sərhədlər daxilində inkişaf edə bilməz. Müasir universitet beynəlxalq elmi əməkdaşlıq, akademik mobillik, ortaq tədqiqat layihələri və qlobal bilik mübadiləsinin fəal iştirakçısı olmalıdır. Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması elm və təhsil sahəsində də yeni imkanlar yaradır.

Diqqət çəkən digər məqam isə informasiya mühitinin sürətlə dəyişməsi fonunda media savadlılığının və tənqidi təfəkkürün əhəmiyyətinin artmasıdır. Dezinformasiyaya qarşı mübarizə yalnız media qurumlarının deyil, eyni zamanda təhsil sisteminin də prioritet vəzifələrindən biri olmalıdır. Məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində informasiya mənbələrinin qiymətləndirilməsi, faktların yoxlanılması, elmi yanaşma və akademik dürüstlük prinsiplərinin gücləndirilməsi gələcək vətəndaşların formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi bərpa və quruculuq prosesləri də yeni elmi istiqamətlər üçün geniş tədqiqat imkanları yaradır. Şəhərsalma, yaşıl enerji, ekoloji təhlükəsizlik, rəqəmsal idarəetmə, logistika, nəqliyyat sistemləri və sosial reinteqrasiya kimi sahələr universitetlər üçün aktual elmi tədqiqat mövzularına çevrilməkdədir. Bu isə ali təhsil müəssisələrinin dövlətin inkişaf strategiyası ilə daha sıx inteqrasiyasını zəruri edir.

Pedaqoq.az olaraq hesab edirik ki, Prezident İlham Əliyevin Şuşa Qlobal Media Forumunda səsləndirdiyi strateji yanaşmalar elm və təhsil ictimaiyyəti üçün də mühüm istiqamətlər müəyyən edir. Gələcəyin rəqabətqabiliyyətli dövləti yalnız güclü iqtisadiyyat və müasir infrastruktur hesabına deyil, yüksək intellektual potensiala malik insan kapitalı, innovativ təhsil sistemi və beynəlxalq səviyyədə rəqabət aparan elmi mühit hesabına formalaşır. Məhz bu baxımdan elmə və təhsilə yatırılan hər bir investisiya Azərbaycanın davamlı inkişafına və milli rəqabət qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edən strateji sərmayə kimi qiymətləndirilməlidir.

Balaxanova Qumru Vasif qızı
ADPU-nun baş müəllimi, b.ü.f.d.