«Təbiətə münasibət insanın kimliyini və mədəniyyətini müəyyən edən ən mühüm meyarlardan biridir».

Balaxanova Qumru Vasif qızı
ADPU-nin baş müəllimi b.ü.f.d.

Hər il iyunun 5-də dünya ictimaiyyəti Ümumdünya Ətraf Mühitin Mühafizəsi Gününü qeyd edir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının təşəbbüsü ilə 1972-ci ildə təsis edilmiş bu əlamətdar gün ətraf mühitin qorunması, təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə və ekoloji problemlərin həlli istiqamətində qlobal həmrəyliyin gücləndirilməsinə xidmət edir. Müasir dövrdə iqlim dəyişiklikləri, biomüxtəlifliyin azalması, torpaq deqradasiyası, su ehtiyatlarının çirklənməsi və tullantıların artması kimi problemlər bəşəriyyət qarşısında duran ən ciddi çağırışlardan hesab olunur. Bu baxımdan 5 İyun təkcə təqvim günü deyil, həm də insanın təbiət qarşısında məsuliyyətini xatırladan mühüm bir çağırışdır. Ətraf mühit insan cəmiyyətinin mövcudluğunun əsasını təşkil edir.

Havanın təmizliyi, su ehtiyatlarının keyfiyyəti, münbit torpaqlar və zəngin biomüxtəliflik insanların sağlamlığı, iqtisadi inkişafı və sosial rifahı üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Lakin sənayeləşmənin sürətlənməsi, urbanizasiya proseslərinin genişlənməsi və təbii sərvətlərdən qeyri-səmərəli istifadə nəticəsində ekosistemlərin tarazlığı pozulur. Bu proseslər ekoloji problemlərin qlobal xarakter almasına səbəb olmuşdur. İqlim dəyişiklikləri günümüzün ən aktual ekoloji məsələlərindən biridir. Atmosferdə istixana qazlarının konsentrasiyasının artması qlobal temperaturun yüksəlməsinə, buzlaqların əriməsinə, dəniz səviyyəsinin qalxmasına və ekstremal hava hadisələrinin sayının çoxalmasına gətirib çıxarır.

Bu dəyişikliklər yalnız təbii ekosistemlərə deyil, həm də kənd təsərrüfatına, ərzaq təhlükəsizliyinə və insanların həyat şəraitinə ciddi təsir göstərir. Buna görə də ekoloji təhlükəsizliyin təmin edilməsi artıq ayrı-ayrı dövlətlərin deyil, bütün dünya birliyinin ortaq vəzifəsinə çevrilmişdir. Azərbaycan da qlobal ekoloji təşəbbüslərin fəal iştirakçılarındandır. Son illərdə ölkəmizdə yaşıllıqların artırılması, meşələrin bərpası, alternativ və bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı, tullantıların idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi və ekoloji maarifləndirmə istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilir. Xüsusilə gənc nəslin ekoloji mədəniyyət ruhunda tərbiyə olunması dayanıqlı inkişafın təmin edilməsində mühüm rol oynayır. Ulu Öndər Heydər Əliyev demişdir: “Təbiəti qorumaq, ətraf mühiti mühafizə etmək hər bir insanın vətəndaşlıq borcudur.” Bu fikir ekoloji məsuliyyətin yalnız dövlət qurumlarının deyil, hər bir fərdin üzərinə düşdüyünü aydın şəkildə ifadə edir. Həqiqətən də ətraf mühitin qorunması gündəlik həyatımızda kiçik görünən, lakin böyük əhəmiyyət daşıyan davranışlardan başlayır: suya qənaət etmək, ağac əkmək, tullantıları çeşidləmək, enerjidən səmərəli istifadə etmək və təbiətə qarşı həssas münasibət göstərmək.

Ümumdünya Ətraf Mühitin Mühafizəsi Günü bizə bir daha xatırladır ki, insan və təbiət ayrılmaz bütövdür. Təbiətin qorunması yalnız bu günün deyil, gələcək nəsillərin də rifahının təmin edilməsi deməkdir. Hər bir vətəndaşın ekoloji şüurunun yüksəldilməsi, təbiətə sevgi və məsuliyyət hissinin formalaşdırılması sağlam və dayanıqlı gələcəyin əsas şərtlərindən biridir. Ətraf mühitə hörmət isə insanın mədəniyyətinin, mənəvi zənginliyinin və gələcəyə baxışının ən mühüm göstəricilərindən biridir.

Balaxanova Qumru Vasif qızı,
ADPU-nin baş müəllimi b.ü.f.d.

Hər il 1 iyun tarixində qeyd olunan Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü bəşəriyyətin ən qiymətli sərvəti olan uşaqlara diqqət və qayğının ifadəsi kimi böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu gün yalnız bayram deyil, həm də uşaqların hüquqlarının qorunması, onların sağlam, təhlükəsiz və firavan şəraitdə böyüməsi istiqamətində cəmiyyətin və dövlətin məsuliyyətini bir daha xatırladan mühüm bir çağırışdır. Uşaqlar hər bir xalqın gələcəyidir. Onların fiziki və mənəvi sağlamlığı, keyfiyyətli təhsil alması, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı, vətənpərvər və savadlı vətəndaş kimi formalaşması ölkənin gələcək inkişafının əsas təminatlarından biridir. Məhz buna görə də uşaqların müdafiəsi və hərtərəfli inkişafı dünyanın bütün sivil dövlətlərinin prioritet istiqamətlərindən hesab olunur.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev uşaqlara xüsusi diqqət və qayğı göstərilməsini dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi dəyərləndirərək demişdir: “Uşaqlar bizim gələcəyimizdir, gələcəyimizi nə cür tərbiyə edəcəyiksə, ölkəmizin sabahı da elə olacaqdır.” Bu dəyərli fikir uşaqların tərbiyəsinin və inkişafının yalnız ailənin deyil, bütövlükdə cəmiyyətin məsuliyyəti olduğunu aydın şəkildə ifadə edir.

Müasir dövrdə uşaqların hüquqlarının müdafiəsi beynəlxalq hüququn əsas istiqamətlərindən biridir. Təhsil almaq, sağlamlıq xidmətlərindən istifadə etmək, təhlükəsiz mühitdə yaşamaq və öz potensialını reallaşdırmaq hər bir uşağın fundamental hüququdur. Bununla yanaşı, dünyada baş verən müharibələr, sosial bərabərsizliklər, yoxsulluq və digər qlobal problemlər milyonlarla uşağın həyatına mənfi təsir göstərir. Bu səbəbdən uşaqların müdafiəsi istiqamətində beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi xüsusi aktuallıq kəsb edir. Azərbaycanda uşaqların hüquqlarının qorunması və onların rifahının yüksəldilməsi dövlət siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Təhsil və səhiyyə sahələrində həyata keçirilən islahatlar, sosial müdafiə proqramları, uşaq və gənclərin hərtərəfli inkişafına yönəlmiş layihələr ölkəmizdə sağlam və savadlı nəslin formalaşmasına xidmət edir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər Azərbaycanın gələcəyinin etibarlı təməllər üzərində qurulduğunu göstərir.

1 İyun – Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü hər birimizə mühüm bir həqiqəti xatırladır: uşaqlara göstərilən sevgi və qayğı gələcəyə qoyulan ən dəyərli sərmayədir. Uşaqların hüquqlarının qorunması, onların istedadlarının üzə çıxarılması və xoşbəxt gələcəyinin təmin edilməsi hər bir cəmiyyətin mənəvi borcudur. Çünki bugünün uşaqları sabahın qurucuları, elm adamları, müəllimləri, həkimləri və dövlət xadimləridir. Bu əlamətdar gündə bütün uşaqlara sağlam, xoşbəxt və işıqlı gələcək arzulayır, onların daim sevgi, qayğı və diqqət əhatəsində böyüməsinin vacibliyini bir daha vurğulayırıq.

Məktəbdə zəif nəticə göstərən hər bir şagirdin probleminin yalnız dərsə maraqsızlıqdan və ya zəif qabiliyyətdən qaynaqlandığını düşünmək doğru deyil. Bəzən müəllimin qarşısında oturan, tapşırıqları yerinə yetirməyən, diqqəti tez yayınan və ya aqressiv davranan şagird əslində ailəsində yaşadığı çətinliklərin təsiri altındadır. Son illərdə pedaqoji və psixoloji araşdırmalar göstərir ki, ailə travmaları uşaqların öyrənmə prosesinə ciddi təsir göstərən amillərdən biridir.

Ailə travması dedikdə ailə daxilində baş verən və uşağın emosional təhlükəsizlik hissəsini sarsıdan hadisələr nəzərdə tutulur. Valideynlərin boşanması, ailədaxili münaqişələr, zorakılıq, yaxın insanın itkisi, uzunmüddətli xəstəlik, valideyn laqeydliyi və ya iqtisadi çətinliklər uşağın psixikasında dərin izlər buraxa bilər. Böyüklər üçün adi görünən bəzi hadisələr belə uşaq tərəfindən travmatik təcrübə kimi qəbul edilə bilər.

Travma yaşayan uşağın beyni daim təhlükə siqnalları qəbul etdiyi üçün onun diqqətini dərsə yönəltməsi çətinləşir. Belə uşaqlar tez-tez unutqan olur, verilən tapşırıqları sona qədər yerinə yetirə bilmir, oxuduqlarını anlamaqda çətinlik çəkirlər. Çünki onların zehni resurslarının mühüm hissəsi özünü təhlükəsiz hiss etməyə sərf olunur. Nəticədə öyrənmə üçün lazım olan diqqət, yaddaş və təhliletmə bacarıqları zəifləyir.

Travmanın digər təsiri motivasiyanın azalmasıdır. Özünü dəyərsiz hiss edən və ya gələcəyə inamını itirən uşaq təhsilin əhəmiyyətini dərk etməkdə çətinlik çəkir. Belə şagirdlərdə “Mən bacarmaram”, “Onsuz da uğursuzam” kimi düşüncələr formalaşır. Bu isə onların akademik nailiyyətlərinə birbaşa mənfi təsir göstərir.

Ailə travmaları davranış problemləri ilə də özünü göstərə bilər. Bəzi uşaqlar sakitləşir, özlərinə qapanır və sosial münasibətlərdən uzaqlaşırlar. Digərləri isə aqressiv davranır, qaydalara əməl etməkdə çətinlik çəkir və tez-tez konfliktlərə səbəb olurlar. Hər iki halda müəllimlərin əsas vəzifəsi problemi yalnız intizam məsələsi kimi deyil, mümkün emosional çətinliyin əlaməti kimi də qiymətləndirməkdir.

Müəllim ailə travmasını tam aradan qaldıra bilməz. Lakin məktəb mühiti uşağın bərpa prosesində mühüm rol oynaya bilər. Bunun üçün ilk növbədə şagirdə qarşı anlayışlı və dəstəkləyici münasibət göstərilməlidir. Uşaq bilməlidir ki, məktəbdə onu dinləyən, anlayan və ona inanan insanlar var. Müəllimin sadə bir dəstəyi, xoş sözü və ya uğuru vaxtında qiymətləndirməsi bəzən gözlənildiyindən daha böyük təsir göstərə bilir.

Məktəb psixoloqları ilə əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müəllim travma əlamətlərini müşahidə etdikdə bunu vaxtında mütəxəssislərlə paylaşmalı, valideynlərlə konstruktiv dialoq qurmağa çalışmalıdır. Bu zaman uşağın damğalanmaması və şəxsi məlumatlarının qorunması əsas prinsip kimi saxlanılmalıdır.

Unutmaq olmaz ki, hər bir şagird sinfə görünməyən bir hekayə ilə daxil olur. Bəzən həmin hekayə uğurlarla dolu olur, bəzən isə ağrılı xatirələr və travmalarla. Təhsil yalnız bilik vermək prosesi deyil, həm də uşağın emosional inkişafını dəstəkləmək missiyasıdır. Travmanın öyrənməyə təsirini anlayan müəllimlər daha həssas, daha effektiv və daha uğurlu pedaqoji mühit formalaşdıra bilirlər.

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində 28 May 1918-ci il xüsusi və şərəfli yer tutur. Məhz bu tarixdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması elan edilmiş, xalqımız özünün müstəqil dövlət qurmaq hüququnu bütün dünyaya bəyan etmişdir. Bu hadisə yalnız Azərbaycan tarixində deyil, bütövlükdə Şərq dünyasının ictimai-siyasi həyatında mühüm dönüş nöqtəsi olmuşdur. Çünki Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti müsəlman Şərqində ilk parlamentli demokratik respublika kimi tarixə daxil olmuşdur. XX əsrin əvvəllərində dünyada baş verən siyasi dəyişikliklər, xüsusilə Rusiya imperiyasının süqutu milli azadlıq hərəkatlarının güclənməsinə şərait yaratmışdı. Azərbaycan xalqı da yaranmış tarixi fürsətdən istifadə edərək milli dövlətçilik ideyasını reallaşdırmağa nail oldu.

1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Milli Şura tərəfindən “İstiqlal Bəyannaməsi” qəbul edildi və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradıldığı elan olundu. Bu sənəd xalqımızın milli iradəsini, azadlıq arzusunu və müstəqil yaşamaq əzmini əks etdirən mühüm tarixi akt idi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradıcıları Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Fətəli xan Xoyski, Əlimərdan bəy Topçubaşov və digər görkəmli dövlət xadimləri qısa müddət ərzində müasir dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atdılar. Dövlət idarəetmə sistemi formalaşdırıldı, parlament yaradıldı, milli ordu təşkil edildi və Azərbaycanın üçrəngli dövlət bayrağı qəbul olundu. Həmçinin ölkədə təhsil, səhiyyə və mədəniyyət sahələrində islahatlara başlanıldı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun demokratik prinsiplərə əsaslanması idi. Parlamentdə müxtəlif millətlərin və siyasi qüvvələrin nümayəndələrinin təmsil olunması dövlətin demokratik mahiyyətini göstərirdi. Qadınlara seçmək və seçilmək hüququnun verilməsi isə həmin dövr üçün olduqca mütərəqqi addım hesab olunurdu. Bu hüquq bir çox Avropa ölkələrindən daha əvvəl Azərbaycanda tətbiq edilmişdi ki, bu da cümhuriyyət rəhbərlərinin yüksək siyasi düşüncəyə malik olduqlarını sübut edir.

Təəssüf ki, mürəkkəb beynəlxalq vəziyyət və xarici müdaxilələr nəticəsində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti uzunömürlü olmadı və 1920-ci ildə sovet işğalı nəticəsində fəaliyyətini dayandırdı. Lakin cümhuriyyət ideyası xalqın yaddaşından silinmədi. Azərbaycan xalqı uzun illər azadlıq arzusu ilə yaşamış və nəhayət, 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini yenidən bərpa etmişdir.

Bu gün müstəqil Azərbaycan dövləti Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin siyasi və mənəvi varisi kimi inkişaf edir. Ölkəmiz beynəlxalq aləmdə öz mövqeyini möhkəmləndirmiş, iqtisadi, siyasi və mədəni sahələrdə mühüm uğurlar qazanmışdır. Dövlət müstəqilliyimizin qorunması və daha da gücləndirilməsi hər bir vətəndaşın əsas vəzifələrindən biridir. 28 May yalnız tarixi bir gün deyil, həm də xalqımızın azadlıq ruhunun, milli birliyinin və dövlətçilik ənənələrinin rəmzidir. Bu müqəddəs tarix hər bir azərbaycanlıda vətənpərvərlik hissini gücləndirir və gələcək nəsillərə müstəqilliyin nə qədər böyük dəyər olduğunu xatırladır. Azərbaycan xalqı öz müstəqilliyini daim qoruyacaq və dövlətçiliyini daha da möhkəmləndirəcəkdir.

ADPU-nun müəllimi b/m, b.ü.f.d.
Balaxanova Qumru Vasif qızı

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində elə şəxsiyyətlər vardır ki, onların fəaliyyəti yalnız müəyyən bir dövrü deyil, bütöv bir xalqın gələcək inkişaf istiqamətini müəyyənləşdirir. Belə tarixi şəxsiyyətlərdən biri, şübhəsiz ki, müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu və memarı Heydər Əlirza oğlu Əliyevdir. Onun siyasi fəaliyyəti milli dövlətçilik ideologiyasının formalaşması, ictimai- siyasi sabitliyin təmin olunması və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun möhkəmləndirilməsi baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir.

Heydər Əlirza oğlu Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Hələ gənclik illərindən yüksək intellekti, təşkilatçılıq bacarığı və idarəetmə qabiliyyəti ilə seçilən Heydər Əliyev sonralar Azərbaycanın siyasi həyatında mühüm rol oynayan liderə çevrilmişdir. Onun rəhbərliyi dövründə Azərbaycan iqtisadi, sosial və mədəni sahələrdə mühüm nailiyyətlər əldə etmiş, milli inkişaf strategiyasının əsasları formalaşdırılmışdır.

XX əsrin 70–80-ci illərində Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanda sənaye müəssisələrinin tikintisi geniş vüsət almış, kənd təsərrüfatının inkişafı istiqamətində mühüm proqramlar həyata keçirilmişdir. Təhsil və elm sahəsində aparılan islahatlar nəticəsində minlərlə azərbaycanlı gəncin keçmiş Sovet İttifaqının nüfuzlu ali məktəblərində təhsil almasına şərait yaradılmışdır. Bu siyasət sonrakı dövrdə ölkənin milli kadr potensialının formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ölkədə yaranmış siyasi böhran, iqtisadi tənəzzül və vətəndaş qarşıdurması dövlətçiliyi ciddi təhlükə qarşısında qoymuşdu. Məhz belə mürəkkəb və taleyüklü bir dövrdə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev ölkədə ictimai-siyasi sabitliyi təmin etmiş, dövlət idarəçiliyində sistemli islahatlara başlamışdır. Onun rəhbərliyi ilə qəbul olunan yeni Konstitusiya, hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində atılan addımlar və demokratik institutların formalaşdırılması Azərbaycanın müasir inkişaf modelinin əsasını təşkil etmişdir.

Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi neft strategiyası Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsində xüsusi rol oynamışdır. “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması nəticəsində ölkəyə böyük həcmdə xarici investisiyalar cəlb edilmiş, Azərbaycanın dünya enerji bazarındakı mövqeyi güclənmişdir. Bu siyasət yalnız iqtisadi inkişafı deyil, həm də ölkənin geosiyasi əhəmiyyətinin artmasını təmin etmişdir. Ulu öndərin fəaliyyətində milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və azərbaycançılıq ideologiyasının təşviqi də mühüm yer tuturdu. O, Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə, milli mədəniyyətin inkişafına və gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsinə xüsusi diqqət yetirmişdir. Heydər Əliyev hesab edirdi ki, güclü dövlət yalnız milli birlik və mənəvi həmrəylik şəraitində inkişaf edə bilər.

Bu gün Azərbaycan Respublikasının əldə etdiyi uğurların təməlində Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyası dayanır. Onun siyasi irsi müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin əsas ideoloji dayaqlarından biri olaraq qalmaqdadır. Azərbaycan xalqı ulu öndərin xatirəsini daim ehtiramla yad edir və onun dövlətçilik fəlsəfəsini milli inkişafın mühüm istiqaməti kimi dəyərləndirir. Heydər Əliyev yalnız böyük dövlət xadimi deyil, həm də xalqının taleyini düşünən uzaqgörən lider, milli birlik və müstəqillik ideallarının simvolu idi. Onun həyat yolu və siyasi fəaliyyəti gələcək nəsillər üçün əsl vətənpərvərlik, dövlətə sədaqət və milli məsuliyyət nümunəsi olaraq yaşayır.

ADPU-nun müəllimi b/m, b.ü.f.d.
Balaxanova Qumru Vasif qızı

Fəridə XUDİYEVA
ADPU-nun Ümumi Pedaqogika kafedrasının müdiri, Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Rüfət Lətif oğlu Hüseynzadə 1951-ci il mayın 4-də Naxçıvan şəhərində müəllim ailəsində dünyaya gəlmişdir. Keçən əsrin ziyalı nəslinə mənsub olan atası Lətif Hüseynzadə Naxçıvanda əvvəlcə məktəb və mədrəsə təhsili görmüş, sonra yeni tipli, “Rüşdiyyə” məktəbində dövrünün böyük şəxsiyyətlərindən dərslər almışdır. Belə ki, L.Hüseynzadə türk dilini Türkiyədə təhsil almış Hüseyn Caviddən, ərəb və fars dillərini H.Cavidin Tehranda təhsil almış qardaşı Şeyx Məhəmməd Rasizadədən, rus dilini isə Qori Müəllimlər Seminariyasının məzunu olan H.Cavidin kiçik qardaşı Əlirzadan öyrənmişdir.

Lətif Hüseynzadə 2008-ci ildə 106 yaşında dünyasını dəyişmişdir. Rüfət Hüseynzadə atası haqqında xatirələrində qeyd edir ki, ailədə Hüseyn Cavid türkcə, Şeyx Məhəmməd Rasizadə ərəbcə, Əlirza isə rusca kəlmələr işlədərmiş. Anaları isə onlara həmişə: “Balalarım, ananızın dilində danışın”, — deyərmiş. Bu ailə ilə yaxından tanış olan Cəlil Məmmədquluzadənin məşhur “Anamın kitabı” əsəri məhz bu mühitin timsalında yazıldığı bildirilir. Lətif Hüseynzadə daha sonra Bakıda, Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsində təhsil alarkən Abdulla Şaiq, Bəkir Çobanzadə və Tağı Şahbazi Simurq kimi simalarla yanaşı, Rusiyadan dəvət olunmuş B.B.Komarovski, M.Makovelski, A.Marr və Seredinski kimi görkəmli alimlərdən dərs almışdır. O, eyni zamanda Mikayıl Müşfiqlə tələbə yoldaşı, Əhməd Cavadla isə yaxın dost olmuşdur.

Ədəbiyyatşünas alim, dosent, Əməkdar müəllim Lətif Hüseynzadə xalq maarifinin inkişafında və gənc nəslin tərbiyəsində təqdirəlayiq xidmətlər göstərmişdir. Onun çoxşaxəli fəaliyyətini yüksək qiymətləndirən Ümummilli Lider Heydər Əliyev: “Lətif müəllim özü canlı tarixdir” — deyərək onu dövlətimizin ən ali mükafatı — “İstiqlal” ordeni ilə təltif etmişdir. Alimin 100 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd olunması onun elmi və pedaqoji irsinə verilən böyük dəyərin göstəricisidir. R.L. Hüseynzadənin şərəfli elmi-pedaqoji fəaliyyəti dövlətimiz tərəfindən hər zaman yüksək qiymətləndirilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 7 dekabr 2009-cu il tarixli sərəncamı ilə ona “Əməkdar müəllim” fəxri adı verilmiş, 2025-ci ildə isə ADPU-nun “100 illik fəxri nişanı” ilə təltif edilmişdir. 2016-cı ildə Azərbaycan Müəllimlər İnstitutu ADPU-ya birləşdirildikdən sonra o, fəaliyyətini universitetin Pedaqogika kafedrasının professoru kimi davam etdirmişdir. Qeyd etmək yerinə düşər ki, professorun eyni müəssisədə (müxtəlif illərdəki ad dəyişikliklərini nəzərə alsaq) fasiləsiz əmək fəaliyyəti yarım əsrdən çox bir dövrü əhatə edir. Bu göstərici ilə Rüfət Hüseynzadəni ADPU-nun ən təcrübəli və stajlı pedaqoqlarından biri hesab etmək olar. Professor həm də tələbələrin böyük rəğbətini qazanmış bir müəllimdir. Onun mühazirələri çox maraqlı və məzmunlu keçir. Dərslərində kompüter texnikasından, slaydlardan geniş istifadə edilir. O, daim tələbələrin qayğısına qalır, onları elmi-yaradıcılıq işlərinə həvəsləndirir, bədii- yaradıcılıq işlərinə, mütaliə ilə məşğul olmağa ruhlandırır. Buna görə də Rüfət müəllimin tələbələri daim müvəffəq qiymətlər alır, yüksək təhsil nəticələri əldə edirlər.

Prof. R.L.Hüseynzadənin əsas tədqiqat sahəsi qədim və orta əsrlər dövründə Azərbaycanda tərbiyə, təhsil və pedaqoji fikir tarixinin öyrənilməsidir ki, bu sahədə bir çox dəyərli əsərlərin müəllifidir. Onun 20-dən artıq monoqrafiyası, kitab, dərslik, dərs vəsaiti, metodik vəsaiti, 20-dən çox fənn proqramı və 300-dən artıq pedaqoji elmin nəzəriyyə və tarixinə dair elmi əsərləri Respublikamızda, Türkiyədə, Rusiyada nəşr edilmiş bir çox beynəlxalq və respublika konfranslarının, simpoziumların iştirakçısı, bölmə rəhbəri və məruzəçisi olmuşdur. 4 may 2026-cı il tarixində ADPU -nun II tədris binasında Universitet rektorluğunun rəhbərliyi, təşəbbüsü və yüksək təşkilatçılığı ilə Tarix coğrafiya fakültəsinin və Ümumi Pedaqogika kafedrasının birgə fəaliyyəti ilə Prof. Rüfət Lətif oğlu Hüseynzadənin 75 illik yubileyinə həsr edilmiş təntənəli yubiley tədbiri keçirilmişdir. Tədbirin təşkili və keçirilməsində Ümumi pedaqogika kafedrasının xüsusi fəallığı və təşəbbüskarlığı təqdirə layiqdir. Tədbirdə ADPU-nun rektoru prof. Cəfər Cəfərovun təbriki diqqətlə dinlənildi və alqışlandı. Tədbirdə Tarix və coğrafiya fakültəsinin dekanı dos.Asif Axundov yubilyar haqqında geniş məruzə etmişdir. Sonra ADPU-nun Elm və innovasiyalar üzrə prorektoru, professor Asəf Zamanov, Tədris işləri üzrə prorektoru dos. Eldar Aslanov, ADPU-nun Həmkarlar İttifaqının sədri dos. Vaqif Əliyev, Ümumi pedaqogika kafedrasının müdiri, Fəridə Xudiyeva, Magistratura və doktorantura şöbəsinin müdiri Rəşad Sadıqov, Universitet YAP – nın sədri Sultanəli Qurbanov çıxış etmiş, yubilyarın ünvanına xoş sözlər demiş və yubilyarı Universitet Rektorluğunun və Həmkarlar İttifaqının “Fəxri Fərman”ı ilə təltif etmişlər.

Yubiley tədbirində ADPU rəhbərliyi və professor-müəllim heyəti ilə yanaşı, ölkənin nüfuzlu universitetlərindən və ictimai təşkilatlarından çoxsaylı qonaqlar iştirak etmişdir. Tədbirdə BDU-nun kafedra müdiri, prof. Ləzifə Qasımova, ADU- nun Pedaqogika kafedrasının müdiri, dos. İranə Məmmədli, Psixologiya kafedrasının müdiri, dos. Əzim Əliyev, Yasamal rayon təşkilatının Qadınlar Şurasının sədri və “Carçı” jurnalının baş redaktoru Gülnarə Əmirquliyeva, “AQRA” Elmin İnkişafına Dəstək Fondunun sədri Mirələkbər Seyidov, ADPU-nun YAP- nın Sədri Sultanəli Qurbanov, ADPU–nun Məktəbəqədər təhsil kafedrtasının müdiri, professor, Müseyib İlyasov, Ümumi pedaqogika kafedrasının professoru İramin İsayev, dosenti, Əməkdar Müəllim Heydər Cəfərov, dos Sahilə Orucova, dos. Kəmalə Quliyeva, dos. Şiruyə Azadəliyeva, dos. Emilya Hüseynova, b/m. Fəridə Hüseynova, Məktəbəqədər təhsil fakültəsinin dekanı, Əməkdar Müəllim, professor Şəhla Əliyeva, İbtidai təhsil fakültəsinin dekanı, professor Qızxanım Qəhrəmanova, elmlər doktorluğu üzrə dissertant Məhbubə Məmmədova, Tarix muzeyinin elmi işçisi dos. Həbibə Əliyeva, doktorantlar Xəyalə Ramazanova, Gamze Yücel və başqaları çıxış edərək yubilyarı təbrik etmişlər. Professor Rüfət Hüseynzadənin zəngin pedaqoji fəaliyyəti təkcə auditoriya mühazirələri ilə məhdudlaşmır; o, həm də çoxşaxəli elmi yaradıcılığı, fundamental dərslikləri və milli maarifçilik tariximizə işıq tutan araşdırmaları ilə Azərbaycan pedaqogika elminin inkişafında yeni bir mərhələ açmışdır. Alim, ali məktəb tələbələri üçün fundamental dərsliklərin müəllifidir. Onun iki cildlik “Pedaqogika” (2013) dərsliyi, həmçinin bakalavr səviyyəsi üçün hazırladığı eyniadlı nəşrlər (2022) pedaqoji kadr hazırlığında əsas mənbələrdən sayılır. Bununla yanaşı, o, rusdilli tələbələr üçün də “Педагогика” (2015) dərsliyini hazırlayaraq elmi bazanı genişləndirmişdir. “Ailə pedaqogikası” (2016) və “Tərbiyə işi və onun metodikası” (2012) kimi vəsaitləri isə tərbiyə prosesinin nəzəri və praktiki tərəflərini elmi şəkildə izah edir. R.L. Hüseynzadənin yaradıcılığında milli təhsil tariximizin tədqiqi xüsusi yer tutur. Onun “Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixi” (2021) və “Şərqdə məktəb və pedaqoji fikir” (2026) kimi əsərləri bu sahədəki boşluqları doldurur. Xüsusilə, “Qədim və erkən orta əsrlərdə Azərbaycanda tərbiyə, təhsil və pedaqoji fikir” monoqrafiyası tarixi irsimizin dərindən öyrənilməsi baxımından əvəzsizdir. Alim həmçinin Məhəmməd Tağı Sidqi, M.Ə. Sabir və Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının məzunları haqqında yazdığı məqalələrlə maarifçilik tariximizi yeni məlumatlarla zənginləşdirmişdir. Professor müəllim hazırlığının modernləşdirilməsi və pedaqoji prosesin təşkili sahəsində silsilə metodik əsərlər ərsəyə gətirmişdir. “Pedaqoji prosesdə situasiyalar, metodlar, öyüd və nəsihətlərdən istifadə” (2022) adlı 532 səhifəlik fundamental vəsaiti, habelə “Yer üzünün ən şərəfli peşəsi – müəllimlik” (2026) kitabı müəllimlər üçün praktiki rəhbər rolunu oynayır. Onun Türkiyədə işıq üzü görmüş “Sevə bilmək” (2026) və “Öğretmen-öğrenci ilişkileri” (1998) əsərləri pedaqoji münasibətlərin humanitar və psixoloji tərəflərini ön plana çıxarır. R.L. Hüseynzadə təhsilin həm bakalavr, həm də magistratura pillələri üçün 15-dən çox fənn proqramının müəllifidir. Bura “Ali məktəb pedaqogikası”, “Sosial işdə tədqiqat metodları”, “Pedaqogikanın tarixi və metodologiyası” kimi müasir dövrün tələblərinə cavab verən proqramlar daxildir. Alimin müxtəlif illərdə nüfuzlu jurnallarda dərc olunmuş məqalələri Heydər Əliyev fenomenindən tutmuş, distant təhsilin imkanlarına qədər geniş bir spektri əhatə edir. O, “Oğuznamələr”in pedaqoji əhəmiyyətini, Mövlana Cəlaləddin Rumi və Bəktaşiliyin mənəviyyat dünyasını tədqiq etməklə pedaqogikanı milli-mənəvi dəyərlərlə vəhdətdə təqdim etmişdir. Göründüyü kimi, Professor Rüfət Hüseynzadənin yaradıcılığı təkcə keçmişin öyrənilməsinə deyil, həm də gələcəyin müəllim kadrlarının ən müasir standartlar səviyyəsində hazırlanmasına xidmət edir. Prof. Rüfət Hüseynzadənin 75 illik yubileyini təbrik edir, ona cansalığı və işlərində uğurlar arzulayırıq.

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycan Respublikasının Xocalı şəhərində baş vermiş hadisələr XX əsrin sonu XXI əsrin əvvəllərində Qafqaz regionunda törədilən ən ağır insanlıq əleyhinə cinayətlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Bu faciə Ermənistan Respublikasının silahlı qüvvələri tərəfindən, keçmiş SSRİ-nin 366-cı motoatıcı alayının bilavasitə iştirakı ilə həyata keçirilmiş sistemli hücum nəticəsində baş vermişdir.

Hücum nəticəsində Azərbaycanın etnik azərbaycanlı əhalisinə qarşı məqsədyönlü şəkildə kütləvi qətllər, yaralanmalar, deportasiya və digər ağır zorakılıq aktları törədilmişdir. Rəsmi statistik məlumatlara əsasən, faciə nəticəsində 613 nəfər dinc sakin qətlə yetirilmişdir. Onlardan 63-ü uşaq, 106-sı qadın, 70-i qoca və ahıl şəxslər idi. 8 ailə tamamilə məhv edilmiş, 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq isə bir valideynini itirmişdir. 487 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri almış, 1275 nəfər əsir və girov götürülmüş, onlardan bir qismi hələ də itkin sayılır.

Bu rəqəmlər Azərbaycan Respublikasının rəsmi orqanları, o cümlədən Baş Prokurorluq və digər dövlət qurumları tərəfindən təsdiqlənmişdir və beynəlxalq sənədlərdə də əksini tapmışdır. Xocalı hadisələri beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində soyqırımı cinayəti kimi tövsif oluna bilər. 1948-ci il tarixli “Soyqırımı cinayətinin qarşısının alınması və cəzalandırılması haqqında” BMT Konvensiyasının 2-ci maddəsinə əsasən, bir qrupu, xüsusilə milli, etnik və ya dini qrupu tam və ya qismən məhv etmək məqsədilə törədilən əməllər soyqırımı təşkil edir. Xocalıdakı hadisələrdə bu elementlər aydın şəkildə müşahidə olunur: hücumun planlı xarakteri, dinc əhalinin məqsədyönlü hədəf alınması, xüsusi amansızlıqla qətllər (baş dərisinin soyulması, diri-diri yandırma, göz çıxarma və s.), qadın və uşaqlara qarşı sistemli zorakılıq.

Bu əməllər həmçinin müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlər kimi də qiymətləndirilə bilər Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin müvafiq qərarlarında da “xüsusi ağırlıqlı əməllər” kimi təsvir edilmişdir. Faciənin beynəlxalq tanınması prosesi davam edir. Hazırda Xocalı soyqırımı bir sıra ölkələrin parlamentləri və ABŞ-nin 20-dən çox ştatı tərəfindən qətliam, insanlığa qarşı cinayət və ya soyqırımı aktı kimi rəsmən tanınmışdır (məsələn, Meksika, Pakistan, Kolumbiya, Paraqvay, Honduras, Qvatemala və s.). İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) və digər beynəlxalq qurumlar da bu hadisəni “insanlığa qarşı cinayət” və “soyqırımı aktı” kimi pisləmişdir. “Xocalıya Ədalət!” kampaniyası (Heydər Əliyev Fondu tərəfindən 2008-ci ildən başlatılmış) bu prosesdə mühüm rol oynamış, dünyanın müxtəlif ölkələrində sərgilər, konfranslar və petisiyalar vasitəsilə həqiqətləri yaymışdır. Tarixi kontekstdə Xocalı soyqırımı Azərbaycan xalqına qarşı uzunmüddətli etnik təmizləmə və deportasiya siyasətinin kulminasiya nöqtələrindən biri kimi dəyərləndirilir.

1988–1994-cü illər Dağlıq Qarabağ münaqişəsi dövründəki digər qətliamlar (məsələn, Qaradağlı, Ağdaban) ilə birlikdə bu hadisə regionda sistemli zorakılığın təzahürüdür. Lakin Xocalı digər faciələrdən fərqli olaraq, beynəlxalq mediada (The New York Times, The Guardian, Human Rights Watch və s.) geniş işıqlandırılmış və “münaqişənin ən böyük qətliamı” kimi təsvir edilmişdir. 2020-ci il Vətən müharibəsi nəticəsində Xocalı şəhərinin və ətraf ərazilərin azad edilməsi bu soyqırımı aktının törədənlərinə qarşı tarixi cavabın ilk mərhələsi olmuşdur.

Lakin hüquqi ədalətin bərqərar olması üçün hələ də beynəlxalq səviyyədə məsuliyyətin tam yerinə yetirilməsi və Xocalı soyqırımının bütün dünyada rəsmi olaraq tanınması zəruridir. Bu tanınma prosesi təkcə qurbanların xatirəsinə hörmət deyil, həm də gələcəkdə oxşar cinayətlərin qarşısını almaq üçün beynəlxalq hüququn effektivliyinin sınağıdır. 26 fevral Azərbaycan üçün sadəcə bir matəm günü deyil, eyni zamanda milli yaddaşın, dövlət siyasətinin və beynəlxalq ədalət axtarışının kəsişdiyi nöqtədir. Bu gün ölkədə keçirilən anım mərasimləri, sükut dəqiqələri və beynəlxalq platformalarda səslənən çağırışlar Xocalı həqiqətlərinin daim canlı saxlanılmasının təzahürüdür.

Xocalı soyqırımı Azərbaycan xalqının taleyində dərin iz buraxmış, lakin eyni zamanda onun dirəniş qabiliyyətini, özünümüdafiə iradəsini və ədalət uğrunda mübarizə əzmini də göstərmişdir. Bu faciənin yadda saxlanılması və onun hüquqi-siyasi nəticələrinin tələb edilməsi gələcək nəsillər üçün bir öyüd-nəsihət, eyni zamanda öhdəlik olaraq qalacaqdır. Xocalı – unudulmayan yara, susmayan səs, bitməyən ədalət tələbidir.

ADPU- nun müəllimi b.ü.f.d. Balaxanova Qumru

Gənclər hər bir cəmiyyətin inkişafında və dövlətin gələcəyinin təmin edilməsində əsas sosial resurs hesab olunur. Onlar yalnız fiziki və intellektual potensialın daşıyıcısı deyil, həm də yaradıcılıq, təşəbbüskarlıq və innovativ ideyaların mərkəzində dururlar. Azərbaycanda 2 Fevral – Gənclər Günü 1997-ci ildən rəsmi olaraq qeyd olunur. Bu tarix ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən gənclərin ölkənin sosial, mədəni, elmi və iqtisadi inkişafındakı strateji rolunu vurğulamaq məqsədilə təsis edilmişdir.

Heydər Əliyev gənclərin əhəmiyyətini xüsusi qeyd etmişdir: “Gənclər bizim gələcəyimizdir. Onların təhsili, tərbiyəsi və formalaşması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir.” O, həmçinin əlavə etmişdir: “Bir ölkənin gələcəyi onun gənclərinin inkişaf səviyyəsindən asılıdır.” Bu sözlər göstərir ki, gənclərin bilik, bacarıq və vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi dövlət üçün strateji investisiyadır.

Prezident İlham Əliyev də gənclərin cəmiyyət və dövlət həyatında rolunu yüksək qiymətləndirmişdir: “Gənclər Azərbaycan dövlətinin və xalqının gələcəyidir. Onların inkişafı, təhsili və yaradıcı potensialı bizim ölkəmizin davamlı tərəqqisi üçün əsas amillərdəndir.” O, həmçinin vurğulayır: “Gənclərimizin təşəbbüsü, cəsarəti və çalışqanlığı Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə rəqabət qabiliyyətini yüksəldir və ölkəmizin güclənməsinə xidmət edir.” Bu fikirlər göstərir ki, gənclərin təşəbbüskarlığı və enerjisi yalnız ölkənin daxili inkişafına deyil, həm də beynəlxalq səviyyədə mövqeyinin möhkəmlənməsinə təsir göstərir.

Gənclərin inkişafı yalnız təhsil və elmi fəaliyyətlə məhdudlaşmır. Onlar milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, vətənpərvərlik ruhunun gücləndirilməsi, sosial və ictimai layihələrin həyata keçirilməsi sahəsində də fəal iştirak edirlər. Mədəniyyət, elm, idman və sosial fəaliyyətlərdə iştirak edən gənclər cəmiyyətin dinamizmini artırır, sosial inteqrasiyanı gücləndirir və ölkənin davamlı inkişafına töhfə verir. Heydər Əliyev demişdir: “Gənclərimizin müstəqil düşünməsi, bilik və bacarıqlarını inkişaf etdirməsi xalqımızın gələcəyi üçün çox önəmlidir.”

Azərbaycanda gənclər siyasəti sistemli şəkildə həyata keçirilir. Dövlət tərəfindən təhsil, elmi-tədqiqat fəaliyyəti, mədəni və idman layihələri, həmçinin sosial təşəbbüslər vasitəsilə gənclərin bacarıqları artırılır və onların potensialı cəmiyyətin inkişafına yönləndirilir. Bu baxımdan, 2 Fevral  Gənclər Günü yalnız bayram deyil, həm də gənclərin cəmiyyət və dövlət üçün strateji əhəmiyyətini vurğulayan gündür.

Gənclərin təşəbbüskarlığı ölkənin elmi, texnoloji və sosial sahələrdə tərəqqisinə təkan verir. Onlar həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyədə ölkənin nüfuzunu artırır, milli dəyərlərin qorunması və inkişafına xidmət edirlər. Prezident İlham Əliyev qeyd edir: “Gənclərimiz Azərbaycanımızın tərəqqisinin ən güclü təminatıdır.”

Nəticə etibarilə, 2 Fevral  Gənclər Günü Azərbaycanın gələcək inkişafının strateji resursu olan gənclərin rolunu qeyd edən, onların potensialını dəyərləndirən və cəmiyyət həyatında fəal iştirakını təşviq edən əhəmiyyətli bir gündür. Heydər Əliyev və İlham Əliyevin sitatları bir daha sübut edir ki, gənclərə investisiya etmək, ölkənin gələcəyinə investisiya etmək deməkdir. Gənclər bilik, bacarıq və təşəbbüsləri ilə Azərbaycanın inkişafını təmin edən, dövlətçiliyin möhkəmlənməsinə töhfə verən əsas qüvvədir.

ADPU-nin müəllimi
b.ü.f.d. Balaxanova Qumru Vasif qızı

Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində azadlıq uğrunda aparılan mübarizələr xüsusi yer tutur. Bu mübarizənin ən ağrılı, eyni zamanda ən şərəfli səhifələrindən biri 1990-cı il 20 Yanvar hadisələridir. Həmin gün xalqımız təkcə ağır bir faciə ilə üzləşmədi, həm də milli şüurun, vətənpərvərliyin və azadlıq ideyasının sarsılmazlığını bütün dünyaya nümayiş etdirdi. 1980-ci illərin sonlarında Sovet İttifaqında baş verən siyasi böhran və milli azadlıq hərəkatlarının güclənməsi Azərbaycanda da öz təsirini göstərmişdi. Xalq öz hüquqlarını tələb edir, müstəqil yaşamaq arzusunu açıq şəkildə ifadə edirdi. Lakin bu haqlı tələblər mərkəzi sovet hakimiyyəti tərəfindən təhlükə kimi qiymətləndirildi. Nəticədə 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Bakıya və respublikanın digər bölgələrinə fövqəladə vəziyyət elan olunmadan, xəbərdarlıq edilmədən sovet ordusu yeridildi. Ağır hərbi texnika ilə silahlanmış qoşun hissələri dinc əhaliyə qarşı misli görünməmiş qəddarlıq nümayiş etdirdi. Küçələrdə, meydanlarda, evlərin qarşısında günahsız insanlar gülləbaran edildi. Qadınlar, uşaqlar, yaşlılar belə bu vəhşilikdən xilas ola bilmədi. Onlarla insan şəhid oldu, yüzlərlə vətəndaş yaralandı.

Bu hadisə sovet rejiminin əsl mahiyyətini, insan həyatına verdiyi dəyərin nə qədər az olduğunu bir daha sübut etdi. Lakin 20 Yanvar faciəsi xalqımızın iradəsini sındıra bilmədi. Əksinə, bu qanlı hadisə Azərbaycan xalqının müstəqillik əzmini daha da gücləndirdi. Şəhidlərin dəfni zamanı yüz minlərlə insanın küçələrə çıxaraq həmrəylik nümayiş etdirməsi milli birliyin bariz nümunəsi oldu. Şəhidlər Xiyabanı zamanla xalqın müqəddəs ziyarətgahına çevrildi və bu gün də azadlığımızın qiymətini xatırladan bir simvol kimi yaşayır. 20 Yanvar hadisələrinə ilk siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. O, həmin dövrdə Moskvada olmasına baxmayaraq, sovet rəhbərliyinin bu qanlı cinayətini açıq şəkildə pisləmiş, Azərbaycan xalqına qarşı törədilən vəhşiliyi cəsarətlə ifşa etmişdir. Müstəqillik əldə edildikdən sonra isə 20 Yanvar faciəsinə dövlət səviyyəsində hüquqi- siyasi qiymət verilmişdir.

Bu gün 20 Yanvar Azərbaycan xalqı üçün həm hüzn, həm də qürur günüdür. Hüznlüdür, çünki yüzlərlə günahsız insan öz həyatını itirmişdir. Qürurludur, çünki bu şəhidlər müstəqil Azərbaycan dövlətinin təməlini qoymuş, azadlıq yolunda canlarından keçmişlər. Onların fədakarlığı sayəsində bu gün azad və suveren bir ölkədə yaşayırıq. 20 Yanvar hadisələri bizə tariximizi unutmağa haqqımız olmadığını xatırladır. Bu faciə gələcək nəsillərə azadlığın asan əldə olunmadığını, onu qorumağın isə hər bir vətəndaşın borcu olduğunu öyrədir. Şəhidlərimizin xatirəsi qəlbimizdə əbədi yaşayacaq, onların göstərdiyi qəhrəmanlıq yolu isə hər zaman bizə örnək olacaqdır.

ADPU-nun müəllimi
b.ü.f.d. Balaxanova Qumru Vasif qızı

Hər bir xalqın taleyində mühüm yer tutan şəxsiyyətlər olur. Bu şəxsiyyətlər yalnız siyasi qərarları ilə deyil, həm də zamanın sınaqlarından çıxan liderlik keyfiyyətləri, xalqla bağlılıq və dövlətçilik mövqeyi ilə yadda qalırlar. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev də məhz belə simalardan biridir. Onun doğum günü təkcə bir tarix deyil, həm də Azərbaycanın müasir dövlətçilik yolunun müəyyənləşdiyi bir mərhələnin simvolu kimi qiymətləndirilir. 1961-ci il 24 dekabr tarixində dünyaya gələn İlham Əliyev taleyini dövlət idarəçiliyinə həsr etmiş şəxsdir. Atası — Ümummilli lider Heydər Əliyevin dövlətçilik məktəbi onun dünyagörüşünün formalaşmasında xüsusi rol oynamışdır.

Lakin İlham Əliyevin siyasi arenaya çıxışı və liderlik mövqeyinin möhkəmlənməsi yalnız bir irsin davamı kimi deyil, həm də müasir çağırışlara cavab verən yeni yanaşmanın göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər. Onun prezidentliyi dövründə Azərbaycan regionda önəmli siyasi və iqtisadi mərkəzlərdən birinə çevrilmiş, beynəlxalq münasibətlər sistemində öz sözünü deyən, müstəqil mövqeyi ilə seçilən dövlət kimi tanınmışdır. İstər enerji siyasəti, istərsə də infrastruktur, sosial rifah və ordu quruculuğu sahəsində həyata keçirilən islahatlar ölkənin inkişaf xəttinə mühüm təsir göstərmişdir.

Bu proseslərdə İlham Əliyevin qərarlılığı, məqsədyönlülüyü və siyasi iradəsi mühüm rol oynamışdır. Lider üçün ən vacib cəhətlərdən biri də xalqla bağlılıqdır. Çıxışlarında və fəaliyyətində daim bu məqamı vurğulayan İlham Əliyev Azərbaycanın milli maraqlarını üstün tutaraq dövlətin suverenliyini və təhlükəsizliyini əsas hədəf kimi müəyyənləşdirir. Onun rəhbərliyi ilə ölkədə aparılan sosial siyasət, aztəminatlı təbəqələrə göstərilən diqqət və qayğı dövlətin vətəndaşlara xidmət etmək prinsipini daha da gücləndirmişdir. Bu gün İlham Əliyevin doğum gününü qeyd edərkən yalnız bir şəxsi təqvim tarixindən yox, həm də dövlətin gələcək inkişaf yoluna işıq salan bir simvoldan danışırıq. Çünki liderin məsuliyyəti təkcə bugünün yox, sabahın da taleyini düşünməkdir.

Bu baxımdan İlham Əliyevin fəaliyyəti Azərbaycanı daha güclü, daha dayanıqlı və daha müasir dövlətə çevirmək məqsədi ilə sıx bağlıdır. Sonda demək olar ki, İlham Əliyevin doğum günü həm də Azərbaycanın müasir tarixində mühüm mərhələlərin təcəssümü kimi yadda qalır. Bu münasibətlə ona möhkəm cansağlığı, yorulmaz fəaliyyətində uğurlar və Vətənimizin inkişaf naminə gördüyü işlərdə davamlı nailiyyətlər arzulamaq hər bir azərbaycanlı üçün mənəvi borc kimi qəbul oluna bilər.

ADPU-nin müəllimi b.ü.f.d. Balaxanova Qumru Vasif qızı